pl
Oryginalny artykuł naukowy
Światowit

Wstępne wyniki analizy archeozoologicznej zabytków z kości i poroża z wczesnośredniowiecznego Radomia, stanowiska 1 i 2

2013, 52-53, Tom 52-53, Nr B

Róża Paszkowska

Uniwersytet Warszawski

DOI

-

Data publikacji

20.01.2014

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

archeologia

Język publikacji

polski

Pliki do pobrania

PDF 4 MB

Artykuł

Liczba wyświetleń:50

Liczba pobrań:20

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Artefacts made of animal-based resources obtained from excavations at the stronghold (site 1) and the settlement (site 2) in Radom in the years 1959–1980 (at intervals) were subjected to archaeozoological analyses which enabled identifying the material they were made of. Within the whole assemblage (211 finds), artefacts made of bone were prevalent (59%). Antler goods wereless common (34%). Several other artefacts were made of tooled animal teeth (2%). Some finds were so heavily processed or damaged that their identification was impossible (5%). Theraw material was obtained mostly from domesticated animals (49%). Slightly lesscamefrom wild species (41%). The remaining 10% of the assemblage could not be classified in that regard. A detailed species analysis pointed to deer antlers as the most popular (31%). Quite numerous items were also made of horse bone(19%). Sheep or goat was lesscommon (16%). Some parts of pig skeleton were also selected for the manufacturing process (9% of the assemblage). The significance of roe, which provided both bones (of sizes and shapes similar to sheep or goat) and antlers, was low (6%). Remains of cattle amounted to 4% of the finds. This group included a single tooth. Three tooled teeth came from boar (1.5%). Remains of moose, dog, fox, bird, and fish were used to manufacture one item each. The species and anatomical analysis yielded much information regarding deliberate selection of the resources in relation to the intended function of a given product, thus witnessing practical knowledge of the materialsamong the inhabitants of early medieval Radom. The most commonly-used resource was antlers, including fragments of cortical bone as well as larger parts of deer and roe antlers. Among bones, extremities were the most common, especially the metapodials (metacarpals or metatarsals) and the zeugopodials (tibia, fibula, radius, and ulna). Sporadically, other parts of extremities and thoracic bones were used as well. The assemblage of artefacts can be divided into several categories which also show certain patterns in raw material selection. These include: combs and toiletries, elements of clothing, other every-day utensils, fittings, coverings, frames and hafts, militaria, and tools. The finds contained also semi-finished goods and post-production waste with traces of processing An analysis of the artefacts juxtaposed against results of analyses of post-consumption remains and data from other sites from today’s Poland suggests existence of both household and specialised production, the latter of which shows some standardisation of the manufactured items across large areas.

Słowa kluczowe:

archaeozoology,bone artefacts,antler artefacts,early medieval production

Bibliografia

ANTONOWSKA-GORĄCZNIAK O.2005 Przedmioty z kości i poroża z Ostrowa Tumskiego w Poznaniu, (w:) H. Kóčka-Krenz (red.), Poznań we wczesnym średniowieczu, t. v, Poznań, 215–232.

BUKO A.2010 Topografia najstarszego Radomia na tle wybranych ośrodków wczesnopolskich, (w:) A. buko, D. Główka (red.),Radom: korzenie miasta i regionu, t. 1, Warszawa, 85–104.

CHUDZIAK W.2003 Wczesnośredniowieczna przestrzeń sakralna in Culmine na Pomorzu Nadwiślańskim, Mons Sancti Laurentii 1,Toruń.

CNOTLIWY E. 1973 Rzemiosło rogownicze na Pomorzu wczesnośredniowiecznym, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk.

CNOTLIWY E. 2013 Przedmioty z poroża i kości z Janowa Pomorskiego, (w:) M. bogucki, M.F. Jagodziński (red.), Przedmiotyz poroża i kości z Janowa Pomorskiego, Studia nad Truso II, Elbląg, 13–181.

FUGLEWICZ B. 2013a Początki Radomia. Wczesnośredniowieczny zespół osadniczy nad rzeką Mleczną, Radom.

FUGLEWICZ B. 2013b Obraz społeczności radomskiej wczesnego średniowiecza, (w:) A. buko, D. Główka, M. Trzeciecki (red.),Radom: korzenie miasta i regionu, t. 4: Ziemia niczyja – ziemia nieznana. Schyłek starożytności i średniowieczena ziemiach między Wisłą a Pilicą, Warszawa, 77–105.

GÓRECKI J.2005 Ze studiów nad rozwojem, pochodzeniem oraz funkcją trzyczęściowych rogowych pojemników okresu wczesnegośredniowiecza, „Studia Lednickie” vIII, 85–129.

HILCZERÓWNA Z.1961 Rogownictwo gdańskie w X–XIV wieku, (w:) J. Kamińska(red.), Gdańsk wczesnośredniowieczny, t. Iv, Gdańsk,41–144.

JAWORSKI K.1990 Wyroby z kości i poroża w kulturze wczesnośredniowiecznego Ostrowa Tumskiego we Wrocławiu, Wrocław –Warszawa.

KALAGA J. 2013a Wczesnośredniowieczny Radom i wybrane zagadnienia tła chronologiczno-kulturowego, (w:) A. buko, D. Główka, M. Trzeciecki (red.), Radom: korzenie miasta i regionu, t. 4: Ziemia niczyja – ziemia nieznana. Schyłekstarożytności i średniowiecze na ziemiach między Wisłą a Pilicą, Warszawa, 11–36.

KALAGA J. 2013b (red.), Sutiejsk. Gród pogranicza polsko-ruskiego w X–XIII wieku. Studium interdyscyplinarne, Warszawa –Pękowice.

KRUGLOV E.V.2007 „Zahoronenie konâ” v Volgo-Donskom meždureč’e, (w:) Û.K. Guguev (red.), Srednevekovye drevnosti Dona,Materialy i issledovaniâ po arheologii Dona II, Moskva – Ierusalim, 49–72.

KRYSIAK K., LASOTA-MOSKALEWSKA A., ŚWIEŻYŃSKI K.1975 Analiza zwierzęcych szczątków kostnych z wczesnośredniowiecznej osady w Radomiu, „Archeologia Polski”XX/2, 377–409.

LASOTA-MOSKALEWSKA A. 1982 Radom. Opracowanie materiałów osteologicznych ze stanowiska nr 2, Warszawa (maszynopis w PracowniKonserwacji Zabytków, oddział w Warszawie).

LASOTA-MOSKALEWSKA A. 1997 Podstawy archeozoologii. Szczątki ssaków, Warszawa.

MACGREGOR A., MAINMAN A.J., ROGERS N.S.H.1999 Craft, Industry and Everyday Life: Bone, Antler, Ivory and Horn from Anglo-Scandinavian and Medieval York,The Archaeology of york 17. The Small Finds 12, york.

MAKOWIECKI D. 2001 Hodowla oraz użytkowanie zwierząt na Ostrowie Lednickim w średniowieczu. Studium archeozoologiczne,biblioteka Studiów Lednickich vI, Poznań.

MAKOWIECKI D. 2013 Wytwory z poroża i kości w ujęciu zoologicznym, (w:) M. bogucki, M.F. Jagodziński (red.), Przedmioty z porożai kości z Janowa Pomorskiego, Studia nad Truso II, Elbląg, 183–220.

MUSIANOWICZ K.1969 Drohiczyn we wczesnym średniowieczu, „Materiały Wczesnośredniowieczne” vI, 7–228.

PASZKOWSKA R. 2013a Zabytki z kości i poroża, (w:) J. Kalaga (red.), Sutiejsk. Gród pogranicza polsko-ruskiego w X–XIII wieku.

PASZKOWSKA R. 2013b Zabytki z kości i poroża ze średniowiecznego Radomia. Perspektywy badawcze, „Radomskie Studia Humanistyczne” I, 67–83.

PASZKOWSKA R. 2014 „Kościane” elementy stroju mieszkańca wczesnośredniowiecznego grodu w Sąsiadce, pow. zamojski, woj. lubelskie,„vade Nobiscum” XI, 141–148.

PASZKOWSKA R. 2015 Narzędzia kościane z wczesnośredniowiecznego Radomia, stan. 1 i 2, „Radomskie Studia Humanistyczne” II,11–26.

SKUBICHA E.2010 Archeologia Radomia – dzieje badań, (w:) A. buko, D. Główka (red.), Radom: korzenie miasta i regionu, t. 1:Badania 2009, Warszawa, 105–113.

RUBENKO K. A.2005 Bulgarskie izdeliâ iz kosti i roga, (w:) K.A. Rubenko (red.), Drevnosti Povolž’â: èpoha srednevekov’â.

Podobne publikacje