10 marca 2026

Etyka wydawnicza

ETYKA WYDAWNICZA

Czasopismo „Światowit” zobowiązuje się do przestrzegania najwyższych standardów etycznych archeologicznego czasopisma naukowego, z poszanowaniem krajowych i międzynarodowych przepisów dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego. Dbanie o standardy etyczne jest ciągłym obowiązkiem redaktorów, członków rady naukowej, recenzentów i autorów, a ich współpraca jest niezbędna dla zapewnienia doskonałości publikowanych badań. Aby sprostać temu zadaniu, czasopismo Światowit wdrożyło standardy etyczne zalecane przez Committee on Publication Ethics (COPE).

Standardy etyczne

Nadesłane teksty są oceniane pod kątem ich wartości naukowej, oryginalności ujęcia tematu i poprawności metodologicznej, przejrzystości oraz zgodności z celami czasopisma. Redakcja, stojąc na straży rzetelności naukowej publikowanych prac, może poprosić autorów o wprowadzenie niezbędnych zmian w przypadku, gdy tekst odbiega od standardów doskonałości.
Autorzy zobowiązani są do przedstawienia własnych, oryginalnych badań, niepublikowanych wcześniej i niebędących przedmiotem procedury wydawniczej w innym czasopiśmie. Prowadzone badania powinny być dokładnie opisane i rzetelnie przedstawione, a ich wyniki zinterpretowane obiektywnie. Prace powinny zawierać informacje wystarczające do odtworzenia procesu badawczego i identyfikacji wykorzystanych źródeł. Informacje i wyniki cytowane z innych publikacji powinny być wyraźnie oznaczone. Wszystkie cytowane publikacje powinny być wskazane w bibliografii. .
Wszyscy autorzy tekstu muszą zostać wymienieni. Na życzenie redakcji autorzy są zobowiązani do ujawnienia wkładu każdego z nich w powstanie pracy (w tym autorstwa koncepcji, metod, protokołu itp.). Proces redakcyjny ma charakter poufny. Redaktorzy i recenzenci oraz osoby zaangażowane w proces publikacji nie mogą wykorzystywać żadnych informacji zawartych w tekście przed jego publikacją..
Redakcja zleca wykonanie recenzji nadesłanego tekstu recenzentom, którzy są ekspertami w tematyce poruszanej przez autora (autorów) testu. Redakcja dba o wybór recenzentów, którzy nie pozostają w konflikcie interesów z autorem lub autorami, tj. recenzent nie może być afiliowany w tej samej instytucji co autor, nie mogą prowadzić wspólnie badań (obecnie lub w przeszłości). Niemniej, jednak jeśli recenzent uważa, że może zaistnieć konflikt interesów między nim a autorem (autorami), powinien poinformować o tym redakcję. Przed przyjęciem roli recenzenta wybrany naukowiec zobowiązany jest zapoznać się ze standardami etycznymi czasopisma „Światowit” i potwierdzić ten fakt pisemnym oświadczeniem.
Recenzje powinny być bezstronne i obiektywne. W razie potrzeby recenzenci mogą wskazać istotne publikacje, aby poprawić jakość pracy. Niedopuszczalna jest jakakolwiek osobista krytyka lub formy dyskryminacji w recenzjach. Tekst recenzji jest poufny i udostępnianie go osobom nieuprawnionym (niebiorącym udziału w procesie publikacji) jest niedopuszczalne.
Decyzje Kolegium Redakcyjnego o przyjęciu tekstu do druku opierają się na niezależnych recenzjach. Recenzje mogą również pomóc w udoskonaleniu tekstu i opracowaniu jego ostatecznej formy. Redakcja jest otwarta na dialog między autorami i recenzentami.

Polityka przeciwdziałania nadużyciom naukowym

Redakcja uważa plagiat (w tym autoplagiat), fałszowanie danych, „ghost-writing” oraz autorstwo gościnne za nadużycia naukowe.
W przypadku podejrzenia plagiatu redaktor czy też recenzent jest zobowiązany do poinformowania o tym fakcie Kolegium Redakcyjnego. W takim przypadku redaktor lub recenzent powinien przedstawić dowody wskazujące na wyraźne podobieństwo przesłanego tekstu do innych opublikowanych prac. W takiej sytuacji członkowie Kolegium Redakcyjnego oraz Rady Naukowej zobowiązani są do podjęcia wszelkich działań mających na celu bezstronne wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. Środki te będą podejmowane w zależności od stopnia skopiowania. Autorzy zostaną poinformowani o zbieżności nadesłanego tekstu z już opublikowanym i poproszeni o wyjaśnienie i zastosowanie niezbędnych zmian w celu usunięcia podobieństw. Jeśli jednak odpowiedź autorów będzie niezadowalająca, manuskrypt zostanie odrzucony, a przełożeni autorów i osoby odpowiedzialne za kierowanie badaniami zostaną poinformowani o popełnionym nadużyciu.
Prezentowane wyniki powinny być uzyskane w badaniach naukowych z zastosowaniem nowoczesnych metod, a integralność danych nie powinna budzić żadnych podejrzeń. Wszelkie rodzaje manipulacji danymi (w tym plikami graficznymi) oraz ich fabrykowanie są postrzegane jako nadużycia. W każdym przypadku, gdy redaktor lub recenzent napotka dane, których integralność wskazuje, że mogły zostać zmanipulowane lub sfabrykowane, powinien poinformować o tym członków Kolegium Redakcyjnego. W takim przypadku redakcja jest zobowiązana do zasięgnięcia niezależnej opinii. Jeżeli wątpliwości są uzasadnione, redakcja skontaktuje się z autorem lub wszystkimi autorami, aby wyjaśnić zaistniałą sytuację i wyrazić wątpliwości dotyczące integralności danych. Jeśli odpowiedź będzie satysfakcjonująca, wszystkie strony zostaną poinformowane o integralności danych i proces publikacji zostanie wznowiony. Jeśli odpowiedź nie będzie satysfakcjonująca, redakcja, po skontaktowaniu się z wszystkimi autorami, przekaże prośbę do instytucji zatrudniającej autora (autorów) o zbadanie sprawy. Redakcja będzie współpracować z instytucją w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Jeśli autorzy zostaną oczyszczeni z zarzutów, redakcja, po wystosowaniu przeprosin, wznowi proces wydawniczy.<
Za autora uważa się każdą osobę, która wniosła intelektualny wkład w opracowanie i przygotowanie manuskryptu. Redakcja jest zobowiązana do sprawdzenia, czy autorzy każdego zadania przedstawionego i omówionego w pracy są wymienieni. W razie wątpliwości redakcja skontaktuje się z autorem korespondencyjnym lub wszystkimi autorami z zapytaniem o ich rolę. W przypadku braku autora (tzw. ghost author), redakcja zaproponuje dodanie go do listy. W przypadku, gdy autor na liście nie spełnia kryteriów autorstwa (tzw. guest author), redakcja zaproponuje przeniesienie tej osoby do sekcji Podziękowania. Zmiana autorstwa musi być wyrażona na piśmie i musi być zaakceptowana przez wszystkich autorów. W przypadku poważnych uchybień (np. kradzieży danych lub wyników badań) redakcja poinformuje o tym fakcie przełożonych autora (autorów) oraz osoby odpowiedzialne za kierowanie badaniami.
Nieujawniony konflikt interesów może wpłynąć na wiarygodność badań. W przypadku stwierdzenia przez redakcję nieujawnionego konfliktu interesów autora (autorów), jest on zobowiązany do poinformowania o tym fakcie Kolegium Redakcyjnego. Redakcja skontaktuje się z autorem (autorami), wyrażając obawę o ewentualny konflikt interesów. Po otrzymaniu satysfakcjonującego wyjaśnienia i pisemnego oświadczenia o braku konfliktu interesów redakcja przystąpi do procesu publikacji. W przypadku, gdy redakcja uzna, że konflikt interesów nie został rozwiązany w sposób zadowalający, zastrzega sobie ona prawo do odrzucenia tekstu. Autorzy zostaną o tym poinformowani z wyprzedzeniem.
Każdorazowo informacja o odrzuceniu tekstu jest dostarczona pocztą elektroniczną na adres autora korespondencyjnego. Treść listu, oprócz tytułu odrzuconej pracy, będzie zawierała uzasadnienie dla podjętej decyzji.
Redakcja może również odrzucić pracę, która została już opublikowana. W każdym przypadku gdy ujawnienie zostaną nowe informacje o uchybieniach, a wyjaśnienia autorów będą niesatysfakcjonujące, Redakcja zastrzega sobie prawo do wycofania opublikowanego już tekstu. W takim przypadku informacja o odrzuceniu pracy zostanie opublikowana, a manuskrypt zostanie oznaczony jako odrzucony z powodu niewłaściwego postępowania. Jednocześnie zostanie poinformowana instytucja, w której autorzy są afiliowani.
Gdy zajedzie taka konieczność, Redakcja jest zobowiązana do publikowania sprostowań, wyjaśnień i przeprosin.

Polityka przeciwdziałania dyskryminacji

Redakcja uznaje wszelkie formy dyskryminacji za praktykę niedopuszczalną. Nadesłane manuskrypty są oceniane wyłącznie pod względem doskonałości naukowej, a nie płci, rasy, orientacji seksualnej, przekonań religijnych, obywatelstwa czy poglądów politycznych autorów. Nadsyłane manuskrypty i teksty recenzji również muszą być wolne od niedopuszczalnych sformułowań. W przypadku, gdy Redakcja dostrzeże jakiejkolwiek formę dyskryminacji w nadesłanych tekstach/recenzjach, autor (autorzy) albo recenzent zostanie poproszony o przeredagowanie zdania lub paragrafu w celu uniknięcia niestosownych praktyk i ponownie poinformowany o polityce antydyskryminacyjnej czasopisma Światowit. W przypadku, gdy zmiany nie zostaną zastosowane lub nie rozwiążą problemu, tekst artykułu albo recenzji zostanie odrzucony lub nieuwzględniony w procesie wydawniczym.
Aby graniczyć prawdopodobieństwo wystąpienia niedopuszczalnych praktyki, w czasopiśmie „Światowit” obowiązuje system recenzyjny na zasadach „double-blind”, czyli autorzy i recenzenci pozostają dla siebie anonimowi. Redakcja jest odpowiedzialna za ochronę danych osobowych autorów i recenzentów. Jedynymi osobami upoważnionymi do dostępu do ich danych osobowych są członkowie Kolegium Redakcyjnego oraz Wydawca.

Sprostowania

W przypadku stwierdzenia błędów w opublikowanej już pracy autorzy zobowiązani są do poinformowania redakcji o zaistniałej sytuacji i wycofania tekstu lub opublikowania sprostowania naprawiającego błąd.