Neandertalczycy
2000, 43, Tom 43, Nr B
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 16 MB
Liczba wyświetleń:142
Liczba pobrań:46
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
Pytanie „co przesądza o zaliczeniu szczątków kostnych do worka z napisem neandertalczyk" może być uznane za banalne, ale po przejrzeniu literatury dotyczącej tego najbardziej kontrowersyjnego członka rodziny ludzkiej, okazuje się, że udzielenie na nie odpowiedzi nie jest tak proste. Punktem wyjściowym dla określeń taksonomicznych decydujących, z jaką formą mamy do czynienia, wydaje się być kryterium morfologiczne, ale nie zawsze tak jest. Najczęściej spotykany opis dotyczy „typowo neandertalskiego" wykształcenia tej lub innej cechy budowy anatomicznej, albo wręcz przeciwnie podkreśla cechy „typowo sapientne", bez szczegółowego odwołania się do typu wykształcenia się danej cechy. Tak jest na przykład, w przypadku prominentna mentalis, czyli wyniosłości bródkowej, na temat której istnieje dość szeroka literatura.1 Nie sposób jednak, obserwując coraz to nowsze publi-kacje na temat neandertalczyków, nie dojść do przekonania, iż ich autorzy chcą nas za wszelką cenę przekonać, iż była to boczna linia w ewolucji człowieka, prowadząca do zupełnie odrębnego gatunku. Nie jesteśmy o tym przekonani. Wręcz przeciwnie, uważamy iż większość używanych w dyskusji argumentów jest nie do przyjęcia lub świadczy o uwarunkowaniach ideologicznych dyskutantów. Postaramy się, wykorzystując dotychczasowe osiągnięcia antropologii wykazać, iż neandertalczyk był człowiekiem. Konsekwentnie też pisać będziemy ten termin z małej litery, nie używając przy tym łaciny.2 Pominiemy najnowsze rozważania i odkrycia genetyczne ze względu na nieprzekładalność drobnych różnic materiału genetycznego na różnice międzygatunkowe.3 Nie możemy też, ze względu na objętość artykułu, ustosunkować się do wszystkich opinii i poglądów na temat neandertalczyków. Dlatego też ograniczymy się jedynie do tych najważniejszych.
Bibliografia
ALEKSEEV V.P. 1985 Evoljucija i taksonomija, Nauka, Moskwa.
ARENSBURG B., SCHEPARTZ L., TILLIER A. M., YANDERMEERSCH B., DUDAY H., RAK Y. 1990 A Reappraisal of the Anatomical Basis for Speech in the Middle Palaeolithic Hominids, American Journal of Physical Anthropology 83, p. 137-146.
BIELICKI T. 1978 Differential rates of evolution ofthehominidbraincase, Proc. Symp. Natur. Select. Libice, SSAV, Praha.
COUNT E. W. 1938 The Australoid" in California, Zeitschrift für Rassenkunde 8, 1, p. 62-95.
COUNT E. W. 1939 Primitive Amerinds and the Austral-Melanesians. Revista del Instituto de Anthropologia de la Universidad Nacional de Tucuman 1, 4, p. 912-159.
COUNT E. W. 1941 The Australoid problem and the peopling of America. Second contribution: A consideratio of three cardinal dimension, Revista del Instituto de Anthropologia de la Universidad de Tucuman 2, 7, p. 121-176.
FRANCISCUS R., TRINKAUS E. 1988 Nosal Morphology and the Emergency of Homo erectus, American Journal of Physical Anthropology 75, p. 517-527.
KRANTZ G. 1973 Cranial Hair ana Brow Ridges, Mankind 9, p. 109-111.
KURTEN B. 1979 The Shadow of the Brow, Current Anthropology 20, p. 229-230.
MAIR E. 1978 Podstawy taksonomii zwierząt, Warszawa.
MILICEROWA H. 1955 Crania australica, Wrocław.
PIASECKI K. 1999 Estructura antropologica del Peru prehispanico [Swiatowit, Supelement Series H: Anthropology, 1].
RAK Y. 1999 in: Afrykański Exodus, Ch. Stringer, R. Mckie eds, p. 126, Warszawa.
RONEN A. 1990 Neandertaler und früher Homo sapiens im Nahen Osfen, Jahrbuch des Römisch-Germanischen Zentralmuseums Mainz, p. 8-10.
STEWARD J. H. 1981 The Ewolutionary Status of First America, American Journal of Physical Anthropology, n.s., p. 47-63.
STRINGER CH., MCKIE R. 1999 Afrykański exodus, Warszawa, p. 118-119.
TRINKAUS E., 1981 Neanderthal Limb Proportions and Cold Adaptation, in: Ch. Stringer ed., Aspects of Human Evolution, Londyn, p. 187-224.
WEIDENREICH F. 1940 Some problems dealing with ancient man, American Anthropologist 42, 3.
WEIDENREICH F. 1943 The skull of Sinanthropus pekinensis, a comparative study on a primitive hominid skull, Palontologia sinica, new ser. D, 10, Peking.
WIERCIŃSKI A. 1978 Ontogenetic retardation and human evolution, Proc. Symp. Natur. Select. Liblice, p. 277-301WIERCIŃSKI A. 1981 The question of evolutionary transition between Neandertals and the Recent Man, in: Colloque international „LAurinacien et le Gravettien (Perigordien) dans leur cadre ecologique", Kraków, Inst. Archeol. ASS a Nitra et Inst. ArInst. Archeol. UJ.