Oryginalny artykuł naukowy
Światowit

O pożytku z kwerendy archiwalnej. Przykład odkryć związanych z kulturą lateńską z obszaru Górnego Śląska

2013, 52-53, Tom 52-53, Nr B

Przemysław Dulęba

orcid.org/0000-0002-8444-5845

DOI

-

Data publikacji

20.01.2014

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

-

Dyscyplina

-

Klasyfikacja

-

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 3 MB

Artykuł

Liczba wyświetleń:32

Liczba pobrań:3

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Zobacz mapę pobrań

Abstrakt

Archeolodzy polscy wciąż stoją przed swoistym wyzwaniem, jakim jest uporanie się z obfitą dokumentacją pozostałą po działalności na obszarze śląska przedwojennych badaczy niemieckich. Prezentowane poniżej ustalenia są wynikiem kwerendy archiwalnej w placówkach muzealnych z obszaru Górnego śląska1 , w których znajdują się informacje na temat znalezisk związanych z osadnictwem kultury lateńskiej. W przypadku wspomnianej jednostki taksonomicznej jest to o tyle ważne, iż znaleziska z nią wiązane, pomimo dynamicznego rozszerzaniaareału badań terenowych, odkrywane są relatywnie rzadko. Dotyczy to w szczególności stanowisk o charakterze sepulkralnym. Do chwili obecnej znamy zaledwie dwa niewielkie cmentarzyska, oba zlokalizowane na obszarze miejscowości Kietrz (GEDL 1978: ryc. 1), oraz siedem stanowisk, z których pochodzą pojedyncze pochówki. Ponadto znane są informacje na temat niepewnych znalezisk o domniemanym charakterze grobowym z kolejnych dwóch miejscowości (Ryc. 1). Tej skromnej liczbie grobów towarzyszy ponad 400 stanowisk osadniczych2 , które zostały rozpoznane głównie na podstawie prospekcji powierzchniowej, prowadzonej w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski (Ryc. 2). W tej liczbie znajduje się kilkadziesiąt stanowisk znanych jedynie ze źródeł archiwalnych, dla których nie udało się ustalić dokładnej lokalizacji, którą z kolei znamy dla ok. 330 stanowisk. W wielu przypadkach należy liczyć się z sytuacją, iż stanowiska bez ustalonej lokalizacji w istocie pokrywają się z tymi, które znamy z współczesnej prospekcji powierzchniowej prowadzonej w ramach AZP. Z powyższych uwag jasno wynika, iż brak znalezisk grobowych jest jedynie kwestiąstanu badań,a nie uwarunkowań kulturowych analizowanego odcinka czasowego. Wspomniane wyżej dane wyraźnie wskazują, jak istotne znaczenie ma pogłębienie naszej wiedzy na temat nawet pojedynczych znalezisk grobowych z obszaru Górnego śląska.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

BEDNAREK M. 1988 Sprawozdanie z badań wykopaliskowych na stan. 6 w Roszowickim Lesie, gm. Cisek w 1987 r., „śląskieSprawozdania Archeologiczne” XXX, 65–68.

BEDNAREK M. 1989 Sprawozdanie z badań wykopaliskowych na osadzie z okresu lateńskiego w Roszowickim Lesie, gmina Cisek, woj. opolskie, przeprowadzonych w 1986, „śląskie Sprawozdania Archeologiczne” XXIX, 66–69.

BEDNAREK M. 1990 Wyniki badań wykopaliskowych na stanowisku 6 i 11 w Roszowickim Lesie, gm. Cisek, woj. opolskie, w 1988roku, „śląskie Sprawozdania Archeologiczne” XXXI, 201–204.

BEDNAREK M. 1992 osada produkcyjna z okresu lateńskiego w Roszowickim Lesie, gm. Cisek. Wyniki badań z lat 1989–1990,„śląskie Sprawozdania Archeologiczne” XXXIII, 43–49.

BEDNAREK M. 1993 osada kultury lateńskiej w Roszowickim Lesie, stan. 6 (25), gm. Cisek, woj. opolskie, „Studia Archeologiczne” 25,105–138.

BEDNAREK M. 1994 osada kultury lateńskiej w Roszowickim Lesie, stan. 11, gm. Cisek, woj. opole. Wyniki badań z 1992 roku,„śląskie Sprawozdania Archeologiczne” XXXv, 289–296.

BEDNAREK M. 2007 funeral Rite of the La Tène Culturein upper Silesia, (w:) E. Droberjar, o. chvojka(red.), Archeologie Barbarů2006. Archeologicke vyzkumy v jižnich Čechach – Supplementum 3, České budějovice, 303–350.

BREZINOVA G.2000 Nitra-Šindolka. Siedlung aus der Latènezeit, Archaeologica Slovaca Monographiae – catalogi 8, Nitra.

BUJNA J. 1982 Spiegelung der Sozialstruktur auf latènezeitlichen Gräberfelder im Karpatenbecken, „Památky archeologické” 73,312–431.

BUJNA J. 1989 das latènezeitliche Gräberfeld bei dubnik I, „Slovenská Archeologiá” 37, 245–354.

BUJNA J. 2005 Kruhový šperk z laténskych ženských hrobov na Slovensku, Nitra.

BUJNA J. 2011 opasky ženskégo odevu doby laténskej, Nitra.

ČIZMAR M.1975 Relativní chronologie keltských pohřebišt’ na Moravě, „Památky archeologické” 66, 417–433.

ČIZMAROVA J. 2004 encyklopedie Keltů na Moravě a ve Slezsku, Praha.

ČIZMAROVA J. 2009 Keltská pohřebiště v Holubicích a Křenovicích, Pravěk – Suplementum 19, brno.

ČIZMAROVA J. 2011 Keltská pohřebiště na Moravě. okresy Brno-město a Brno-venkov, brno.

ČIZMAROVA J. 2013 Keltská pohřebiště na Moravě. okresy Blansko a Vyškov, brno.

CZERSKA B.1982 Sprawozdanie z badań archeologicznych w rejonie wsi Roszowicki Las, gmina Cisek, „śląskie SprawozdaniaArcheologiczne” XXIII, 41–43.

DZIĘGIELEWSKI K., PUROWSKI T.2011 uwagi o datowaniu i technikach wykonania celtyckich ozdób szklanych z osady w Podłężu koło Krakowa(stanowisko 17), ,,Przegląd Archeologiczny” 59, 75–135.

GEBHARD R.1989 der Glasschmuck aus dem oppidum von Manching, Ausgrabungen in Manching 11, Stuttgart.

GEDL M.1978 Gräber der Latènekultur in Kietrz, Bezirk opole, (w:) M. Gedl (red.), Beiträge zum Randbereich derLatènekultur, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego ccccLXXXv, Prace Archeologiczne 26,Kraków – Warszawa, 9–72.

GODŁOWSKI K.1973 Materiały do poznania kultury przeworskiej na Górnym Śląsku (część I), „Materiały Starożytne i Wczesnośredniowieczne” II, 255–382.

HAEVERNICK T.E.1960 die Glasarmringe und Ringperlen der Mittel- und Spätlatènezeit auf dem europäischen festland, bonn.

HLAVA M.2008 Grafit v době latenske na Moravě, „Památky archeologické” 99, 189–258.

HOFFMANN W.1940 Neue Keltenfunde aus Mittelschlesien, „Altschlesien” 9, 10–31.

JAHN M.1931 die Kelten in Schlesien, Quellenschriften zur ostdeutschen vor- und Frühgeschichte 1, Leipzig.

KARWOWSKI M. 1997 Keltische Glasfunde im polnischen Gebiet, „Przegląd Archeologiczny” 45, 33–71.

KARWOWSKI M. 2004 Latènezeitlicher Glasringschmuck aus ostösterreich, Mitteilungen der Prähistorischen Kommission 55, Wien.

KRAMER W.1985 die Grabfunde von Manching und die latènezeitlichen flachgräber in Südbayern, Ausgrabungen in Manching 9,Stuttgart.

KRUTA V.1971 Le trésor de duchcov dans les collections tchécoslovaques, Ústí nad Labem.

LORENZ H.1978 Totenbrauchtum und Tracht. untersuchungen zur regionalen Gliederung in der frühen Latènezeit, „bericht derRömisch-Germanischen Kommission” 59, 1–380.

MANGEL T. 2009 Laténská pohřebiště v horním Polabí, Hradec Králové.

NEUE BODENFUNDE...1930 (b.a.), Neue Bodenfunde. B. Provinz oberschlesien, „Altschlesische blätter” 5/1, 11–15.

NEUE BODENFUNDE... 1933a (b.a.), Neue Bodenfunde. B. Provinz oberschlesien, „Altschlesische blätter” 8/1, 19–24.

NEUE BODENFUNDE... 1933b (b.a.), Neue Bodenfunde. B. Provinz oberschlesien, „Altschlesische blätter” 8/3, 56–60.

NEUE BODENFUNDE... 1937a (b.a.), Neue Bodenfunde. B. Provinz oberschlesien, „Altschlesische blätter” 12/1–2, 65–68.

NEUE BODENFUNDE... 1937b (b.a.), Neue Bodenfunde. B. Provinz oberschlesien, „Altschlesische blätter” 12/7–8, 200–204.

PARMA D.2007 Laténské sídliště otrokovice „Chmelín”, „Pravěk. Nř” 16 (2006), 325–358.

RABSAHL M.M.1943 Keltische Ringe, „Altschlesische blätter”18/1, 40–41.

RASCHKE G. 1933 urgeschichtliche entdeckungen in oberschlesien, „Altschlesische blätter” 8/1, 6–8.

RASCHKE G. 1934 Bericht über Tätigkeit des staatlichen Betrauensmannes für kulturgeschichtliche Bodenaltertümer in der Provinzoberschlesien, „Nachrichtenblatt für Deutsche vorzeit” 10, 10–19.

VALENTOVA J., SANKOT P.2011 das latènezeitliche Gräberfeld Kutná Hora-Karlov (okr. Kutná Hora/CZ). eine Rettungsgrabung aus denJahren 1988–1989, „Jahrbuch des Römisch-Germanischen Zentralmuseums Mainz” 58, 279–401.

VENCLOVA N.1990 Prehistoric Glass in Bohemia, Praha.

WALDHAUSER J. 1978 das keltische Gräberfeld bei Jenišův Újezd in Böhmen, Archeologický výzkum v severních Čechách 6–7,Teplice.

WALDHAUSER J. 1987 Keltische Gräberfeld in Böhmen, „bericht der Römisch-Germanischen Kommission” 68, 25–180.

WOŹNIAK Z.1970 osadnictwo celtyckie w Polsce, Wrocław – Warszawa – Kraków.

ZAPOTOCKY M.1973 Keltská pohřebiště na Litoměřicku, „Archeologické rozhledy” 25, 139–184.

Podobne publikacje