Marks on Late-Medieval Turned Wooden Vessels – Maker’s Signatures or Symbols of Ownership?
2025, 63, Numer 1
Faculty of Archaeology, University of Warsaw
DOI
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 3 MB
Liczba wyświetleń:41
Liczba pobrań:54
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
Symbols scorched or incised into late-medieval turned wooden vessels are frequently recorded among archaeological finds and are referred to as marks. While their precise meaning has never been conclusively explained, scholarly literature generally assumes that they served to indicate either the maker or the owner of the item. The diversity of marks found on vessels can be classified into three groups: scorched marks, marks incised in a regular linear pattern, and marks incised in a complex, decorative pattern. To date, however, no studies have addressed whether the occurrence of marks is more frequent on single-sided turned vessels or those turned on both sides, nor whether the presence of a mark was influenced by other technological features or by the choice of raw material. Moreover, it remains to be investigated whether there is a significant difference in marking patterns between vessels turned in small and large towns. To address these research questions posed, an analysis was conducted of assemblages of turned vessels bearing marks from Elbląg (68 specimens), Gdańsk (19 specimens), and Puck (6 specimens).
Słowa kluczowe:
Bibliografia
APGd. 519/41. Archiwum Państwowe w Gdańsku, Księga miejska Pucka, no. 519, signature 41.
Ansorge J., Igel K., Schäfer H., Wiethold J. 2003, Ein Holzschacht aus der Baderstrage la in Greifswald. Aus der materiellen Alltagskultur einer Hansestadt in der zweiten Halfte des 14. Jahrhunderts, Bodendenkmalpflege in Mecklenburg-Vorpommern 50, 119–157.
Baran D. 2005, Naczynia drewniane z latryny no. 3 przy ul. Dominikańskiej 6 w Poznaniu, in: Z. Kurnatowska, T. Jurek (eds), Civitas Posnaniensis. Studia z dziejów średniowiecznego Poznania, Poznań, 433–438.
Barnycz-Gupieniec R. 1959, Naczynia drewniane z Gdańska w X–XIII wieku, Acta Archaeologica Universitatis Lodziensis 8.
Biskup M. 1967, Trzynastoletnia wojna z Zakonem krzyżackim 1454–1466, Warszawa.
Blusiewicz K. 2011, Puck (działka nr 123), woj. pomorskie. Badania w latach 2010-2011, Światowit IX(L)/B, 337–342.
Blusiewicz K. 2017, Konstrukcje ciesielskie w budownictwie drewnianym późnośredniowiecznego Pucka, in: M. Starski (ed.), Puck. Kultura materialna małego miasta w późnym średniowieczu, Warszawa, 93–124.
Bobik I. 2012, Zabytki drewniane z późnośredniowiecznej latryny, in: K. Kwiatkowski (ed.), Archeologia Stargardu 1, Stargard, 185–195.
Bobik I. 2016, Przedmioty drewniane, in: B. Wywrot-Wyszkowska, M. Dworczyk, M. Rębkowski (eds), Archeologia średniowiecznego Kołobrzegu 6, Kołobrzeg, 147–159.
Bogucka M. 1962, Gdańsk jako ośrodek produkcyjny w XIV–XVII w., Warszawa.
Buchholz R. 1994, Die Holzfunde aus einer Schwindgrube beim Wismarer Beguinenkonvent. Wismarer Studien zur Archäologie und Geschichte 4, 63–89.
Bucka K. 2017, Przedmioty drewniane, in: M. Majewski, K. Stań (eds), Archeologia Stargardu. Badania na Rynku Staromiejskim 3, Stargard, 165–187.
Czaja R. 2000, Miasta i ich posiadłości ziemskie w państwie zakonu krzyżackiego w Prusach, in: Z. H. Nowak, R. Czaja (eds), Państwo zakonu krzyżackiego w Prusach. Podziały administracyjne i kościelne w XIII–XVI wieku, Toruń, 45–66.
Falk A. 2002, Mittelalterliche hausmarken und zeichen in Lübeck, in: E. Mugurevičs (ed.), Civitas et castrum ad Mare Balticum. Latvijas Vēstures institūta apgāds, Riga, 422–434.
Fonferek J., Marcinkowski M., Sieńkowska U. 2012, Elbląg – życie codzienne w porcie hanzeatyckim, Elbląg.
Haak A., Russow E. 2012, Interpreting find complexes from the medieval cesspits of Tartu, in: R. Rammo (ed.), Medieval Urban Textiles in Northern Europe, Tartu, 147–172.
Holl I. 1966, Mittelalterliche Funde aus einem Brunnen von Buda, Budapest.
Homeyer C. G. 1870, Haus- und Hofmarken, Berlin.
Kasprzak M. 2007, Zabytki drewniane, rogowe i kościane z badań na Wyspie Spichrzów w 2005 roku, in: H. Paner (ed.), Archeologia Gdańska 3, Gdańsk, 7–16.
Kasprzak M. 2010, Zabytki drewniane, rogowe i kościane z badań na Wyspie Spichrzów w 2005 roku, in: H. Paner (ed.), Archeologia Gdańska 4, Gdańsk, 171–189.
Kostrouch F. 2009, Středověké dýhové misky z Olomouce, Archaeologia historica 34, 483–499.
Kozakiewicz P. 2017, Rodzaje drewna stosowane w produkcji bednarskiej i tokarskiej w Pucku, in: M. Starski (ed.), Puck. Kultura materialna małego miasta w późnym średniowieczu, Warszawa, 177–192.
Kozakiewicz P. 2024, Wyniki identyfikacji rodzajów drewna dostarczonych próbek z badań archeologicznych na terenie Gdańska, Warszawa (manuscript in the archives of the Department of Medieval and Early Modern Archeology, Faculty of Archaeology, UW).
Miścicki M. 2022, Asortyment wyrobów drewnianych z badań archeologicznych przy Długim Targu i ul. Powroźniczej, in: K. Blusiewicz, M. Starski (eds), Między Długim Targiem a Powroźniczą. Parcele mieszczańskie na Głównym Mieście w Gdańsku w świetle badań archeologicznych, Warszawa, 397–417.
Morris C. 2000, Wood and woodworking in Anglo-Scandinavian and Medieval York, The Archaeology of York 17, York.
Możejko B. 2014, Żegluga i handel morski Gdańska na przełomie XIV i XV wieku. Morskie i handlowe tło katastrofy Miedziowca w 1408 roku, in: W. Ossowski (ed.), Miedziowiec. Wrak średniowiecznego statku i jego ładunek, Gdańsk, 57–74.
Müller U. 1996, Holzfunde aus Freiburg/Augustinereremitenkloster und Konstanz. Herstellung und Funktion einer Materialgruppe aus dem späten Mittelalter, Forschungrn und Berichte der Archäologie des Mittelalters in Baden-Württemberg 21, Stuttgart.
Namysłowski B. 1925, Merki rybaków pomorskich: przyczynek do heraldyki i folkloru, Rocznik towarzystwa heraldycznego we Lwowie 7 (1924–1925), Kraków, 101–130.
Nawrolska G. 2009, Uwagi o średniowiecznym rzemiośle elbląskim, in: M. Marcinkowski (ed.), Elbląskie studia muzealne 1, Elbląg, 87–105.
Nawrolska G. 2012, Początki Elbląga w świetle źródeł archeologicznych, Elbląg.
Nawrolska G. 2014, Powracająca przeszłość Starego Miasta w Elblągu, Toruń.
Nawrolska G., Nawrolski T. 1986, Badania Starego Miasta w Elblągu w latach 1983–1984, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 34 (4), 609–648.
Neugebauer W. 1975, Arbeiten der Böttcher und Drechsler aus den Mittelalterlichen Bodenfunden der Hansestadt Lübeck, in: J. G. N. Renuad (ed.), Rotterdam Papers 2, Rotterdam, 117–137.
Ossowski W. 2014, Ładunek Miedziowca, in: W. Ossowski (ed.), Miedziowiec. Wrak średniowiecznego statku i jego ładunek, Gdańsk, 241–300.
Paner H. 2006, Archeologia Gdańska w latach 1988–2005, in: H. Paner (ed.), Archeologia Gdańska 1, Gdańsk, 11–88.
Polak Z. 1996, Przedmioty wykonane z drewna, in: M. Rębkowski (ed.), Archeologia średniowiecznego Kołobrzegu 1, Kołobrzeg, 331–336.
Polak Z. 1997, Zabytki wykonane z drewna, in: M. Rębkowski (ed.), Archeologia średniowiecznego Kołobrzegu 2, Kołobrzeg, 229–233.
Polak Z. 1998, Przedmioty drewniane, in: M. Rębkowski (ed.), Archeologia średniowiecznego Kołobrzegu 3, Kołobrzeg, 253–258.
Rakoczy M. 2016, Drewniane naczynia toczone w kulturze średniowiecznego Ostrowa Tumskiego we Wrocławiu, in: In Pago Silensi. Studia wczesnośredniowieczne 2, Wrocław.
Rembisz-Lubiejewska A. 2021, Wyroby z drewna, kory i korka z badań przy ul. Łąkowej 35/38 w Gdańsku, in: B. Kościński (ed.), Archeologia Gdańska 8, Gdańsk, 105–126.
Robben F. 2008, Spätmittelalterliche Fässer als Transportverpackung im hansischen Handelssystem, Archäologische Informationen 31(1–2), 77–86.
Robben F. 2009, Mittelalterliche Fässer aus der Hansestadt Greifswald: Ein Beitrag zur Alltags- und Wirtschaftsgeschichte, Bodendenkmalpflege in Mecklenburg-Vorpommern 56, 157–189.
Ruppel K. K. 1939, Die Hausmarke. Das Symbol der germanischen Sippe, Berlin.
Schäfer H. 1992, Ein spätmittelalterlicher Petschaftenfund aus Rostock, Wismarer Studien zur Archäologie und Geschichte 2, 58–61.
Schäfer H., Patzelt C. 1992, Schubleisten u. a. Funde aus einem Rostocker Schacht des 14./15. Jahrhunderts, Wismarer Studien zur Archäologie und Geschichte 2, 48–57.
Scholkmann B. 1982, Mittelalterliches Holzgerät aus Südwestdeutschland. Zu Forschungsproblematik und Forschungsstand eines Sachgutkomplexes. Zeitschrift für Archäologie des Mittelalters 10, 101–131.
Starski M. 2017, Wyroby drewniane oraz wytwórczość bednarska i tokarska w późnośredniowiecznym Pucku, in: M. Starski (ed.), Puck. Kultura materialna małego miasta w późnym średniowieczu, Warszawa, 125–176.
Stępnik T. 1996, Średniowieczne wyroby drewniane z Ostrowa Lednickiego, Studia Lednickie 4, 261–296.
Szajt J., Wieczorek-Kańczura K. 2018, Naczynia i łyżki drewniane, Wratislavia Antiqua 23, Wrocław, 322–338.
Szajt J. 2021, Kultura stołu mieszczańskiego na Śląsku w późnym średniowieczu i wczesnej nowożytności na tle europejskim, Wratislavia Antiqua 24, Wrocław.
Śledź E. 1979, Merki kupieckie na towarach z „Miedziowca”, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 27 (3), 353–364.
Tandecki J. 1983, Cechy rzemieślnicze w Toruniu i Chełmnie, Toruń.
Wysocka I. 2001, Wyroby drewniane dystrybucja i produkcja, Wratislavia Antiqua 3, Wrocław, 147–208.
Inne artykuły z tego numeru
- World War IIGusenconcentration campUrnfield cultureBronze AgeEarly Iron Age
Archaeological Research at the Bronze Age and Early Iron Age Cemetery near Kogelberg Hill in Upper Austria during World War II
Sylwia Domaradzka, Maria Krajewska
- East PrussiaLate Roman PeriodBogaczewo CultureWest Balts
A Mysterious Brooch from the Southern Outskirts of Masuria
Wojciech Jerzy Nowakowski
- Cherniakhiv cultureearly Slavic culturesettlement in Komarivsemi-dugout dwellingsstone ovensLate Roman periodLate Antiquity
The Slavic Component of the Cherniakhiv Culture Settlement in Komariv
Oleg Petrauskas, Aleksandra Rzeszotarska-Nowakiewicz, Yevhen Synytsia
Podobne publikacje
29.12.2023
archaeologyhistoryPROF. STEFAN KAROL KOZŁOWSKI (1938–2022)
Karol Szymczak
17.12.2019
archaeologyTunisiaMustisnon-invasive surveysgeophysical measurementsaerial photographytopographic measurementsarchéologieTunisieMustisprospection non invasiveprospection géophysiquephotographie aériennelevés topographiquesProspections non invasives sur le site de Mustis/Musti (El Krib) en Tunisie
Tomasz Waliszewski, Krzysztof Misiewicz, Jamel Hajji
20.01.2014
PuckLate Middle Agescityarchaeologyurban plotPuck, Stary Rynek 13 i 14, woj. pomorskie. Badania w latach 2013-2014
Michał Starski