pl
Oryginalny artykuł naukowy
Światowit

Early Medieval Clay Vessels from Podebłocie in the Light of Metrological Research

2025, 63, Numer 1

Ewa Łukaszewicz

0000-0003-2131-7528

Faculty of Archaeology, University of Warsaw

Uniwersytet Warszawski, Wydział Archeologii

DOI

-

Data publikacji

31.12.2025

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

archeologia

Język publikacji

angielski

Pliki do pobrania

PDF 2 MB

Artykuł

Liczba wyświetleń:43

Liczba pobrań:62

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Pottery constitutes the dominant category within the ceramic assemblage from the early medieval settlement complex at Podebłocie (Masovian Voivodeship). These vessels were multifunctional, typologically diverse, and used across different cultural contexts, exhibiting considerable variation in size and capacity. This paper presents the results of a preliminary study focusing on the capacity of selected clay vessels from Podebłocie. The state of preservation of eleven vessels allowed their volumetric capacity to be measured directly. The results reveal non-random patterns that appear to be of broader cultural significance. Notably, the capacity of the largest vessel corresponds closely to one-sixth of a cubic cubit known from Byzantine metrological systems. This observation raises the question of whether the vessel, whose capacity approximates that of the palatios modios, may have functioned as a standard measure rather than merely a utilitarian container. Furthermore, within the analysed assemblage, there is a vessel whose capacity is exactly ten times smaller than that of the largest example; significantly, both vessels share identical proportions. In addition, a separate pair of vessels is characterised not only by identical constructional proportions but also by the same volumetric capacity. These observations suggest that vessel capacity at Podebłocie was not determined solely by absolute dimensions, but could be predictably controlled through proportional relationships. Archaeological metrology applied to ceramic vessels thus provides insight not only into the possible influence of political, economic, and cultural contacts on pottery production, but also into deliberate technological choices and expressions of human ingenuity in early medieval craft practices.

Słowa kluczowe:

Podebłocie,early Middle Ages,metrology,clay vessels,capacity of pots

Bibliografia

Barford P., Marczak E. 1992, Peasant households, potters and phasing: Early Medieval ceramics from Podebłocie, Poland, Archaeologia Polona 30, 127–149.

Barford P., Marczak E. 1994, The Settlement Complex at Podebłocie, gm. Trojanów, an Interim Report of Investigations 1981-1992, Światowit 37, 147–167.

Bloch M. 1934, Le témoignage des mesures agraires, Annales d’Histoire Économique et Sociale 6 (27), 280–282.

Buko A. 1990, Ceramika wczesnopolska. Wprowadzenie do badań, Wrocław.

Buko A. 2007, The Archaeology of Early Medieval Poland. Discoveries-Hypotheses-Interpretations, Leiden-Boston.

Dulinicz M., Moszczyński W. A. 2013, Die ältere slawische Besiedlung des mittleren Weichsellaufs im Lichte der naturwissenschaftlichen Datierungen. Der Burg-Siedlungskomplex in Podebłocie, in: M. Dulinicz, S. Moździoch (eds), The Early Slavic Settlement in Central Europe in the Light of New Dating Evidence, Warszawa, 64–67.

Dzieńkowski T. 2024, Ceramika wczesnośredniowieczna – „źródło nieujarzmione”. Stan i perspektywy badań na Lubelszczyźnie, in: A. Janowski, M. Dworaczyk, B. Gruszka (eds), Ceramika wczesnośredniowieczna w Polsce, Szczecin, 413–432.

Gardawski A. 1970 Chodlik. Cz. 1. Wczesnośredniowieczny zespół osadniczy, Wrocław.

Gyllenbok J. 2018, Encyclopaedia of Historical Metrology, Weights and Measures 1, Science Networks. Historical Studies 56, Basel.

Hoczyk-Siwkowa S. 1979, Chronologia ceramiki wczesnośredniowiecznej (VI-IX w.) z Lublina, Slavia Antiqua 25, 189–223.

Kula W. 1959, Metrologia historyczna: uwagi o jej zadaniach badawczych, Przegląd Historyczny 50 (2), 248–272.

Kula W. 1970, Miary i ludzie, Warszawa.

Laiou A. E. (ed.) 2002, The Economic History of Byzantium. From the Seventh through the Fifteenth Century, Washington.

Łukaszewicz A. 2001, Świat papirusów, Warszawa.

Łukaszewicz A. 2008, Dwadzieścia lat później. O tabliczkach z Podebłocia, in: A. Buko, W. Duczko (eds), Przez granice czasu, Pułtusk, 263–268.

Łukaszewicz E., Łukaszewicz A. 2025, Signs from the 9th Century, Inspired by Greek Letters, Found on the Vistula, Res Historica 59, 635–644.

Maj U. 1990, Stradów, stanowisko 1. Część I. Ceramika wczesnośredniowieczna, Kraków.

Marczak E. 1998, „Tabliczki” z Podebłocia: nie rozwiązana zagadka, in: A. Buko (ed.), Studia z dziejów cywilizacji, Warszawa, 93–102.

Marczak E. 2013, Płacidła grotopodobne, in: J. Kalaga (ed.), Gród pogranicza polsko-ruskiego w X-XIII wieku. Studium interdyscyplinarne, Warszawa-Pękowice, 52–61.

Nikodem J., Sikorski D. A. 2012, Vademecum historyka mediewisty, Warszawa.

Pohl W. 2018, The Avars. A steppe Empire in Central Europe 564-822, London.

Rice P. M. 2015, Pottery Analysis, 2nd ed., Chicago.

Ruttkay A. 1976, Waffen und Reiterausrüstung des 9. bis zur ersten Hälfte des 14. Jahrhunderts in der Slowakei (II), Slovenská Archeológia 24, 245–395.

Schilbach E. 1970, Byzantinische Metrologie, München, 56–94.

Thierfelder A. (vert.) 1968, Philogelos. Der Lachfreund, München, § 136, 76–77.

Wipszycka-Bravo E. 2001, Metrologia, in: Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu. Źródłoznawstwo starożytności klasycznej, vol. I/II, Warszawa, 573–586.

Podobne publikacje