Dzieje rynku w Pucku
2009, 49, Tom 49, Nr B
Univeristy of Warsaw, Faculty of Archaeology
DOI
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Liczba wyświetleń:29
Liczba pobrań:0
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
Tematyka placów rynkowych obecna jest w badaniach historycznych i urbanistycznych już od wielu dziesięcioleci. Zainteresowanie kwestiami zagospodarowania przestrzeni publicznej w mieście, infrastrukturą handlową oraz przede wszystkim siedzibami władz miejskich, znalazło wyraz w licznych publikacjach analitycznych i syntetycznych, omawiających dzieje i organizację tzw. serca miasta1 . W ciągu ostatnich dwudziestu lat nowe dane do tej problematyki wnoszą także prace archeologiczne związane z prowadzoną naszerokąskalęrewitalizacją Starych Miast 2 . Wymierna wartość tych badań wynika między innymi z możliwości poznania tych odcinków dziejów poszczególnych miejscowości, dla których brak źródeł pisanych jest odczuwalny na każdym etapie postępowania badawczego. Mają one tym większe znaczenie, że w złożonej i zróżnicowanej przestrzeni miejskiej podejmowane są niejednokrotnie prace szerokopłaszczyznowe. Na ich podstawie można zweryfikować zachowane przekazy dotyczące rozplanowania zabudowań mieszczących się dawniej na placu rynkowym3 . Kwestia ta wiąże się również z problematyką kształtowania się całych organizmów miejskich, w tym osadnictwa przedlokacyjnego. Cenne są uzyskane przy tym przesłanki dla określenia stref zamieszkałych przez poszczególne grupy zawodowe mieszczan4 . Praktyka badawcza dostarczyła jeszcze wielu innych danych, pozwalających na odtworzenie dziejów społecznych, gospodarczych i przestrzennych tytułowego, małego nadmorskiego miasta.
Bibliografia
ALEXANDRoWICZ, S., KARPUS, Z., REZMER, W. 1996 (red.) Kartografia wojskowa krajów strefy bałtyckiej XVI–XX w. Materiały konferencji naukowej, Toruń, 20–22 października 1994 r., Toruń.
ANDRZEJEWSKA, A.2006 Rynek w Bytomiu – centrum życia gospodarczego, „Archeologia Górnego śląska” 3 (37), 64–68.
BERING, P. 1998 Kult świętego Wojciecha w późnym średniowieczu w polskiej prowincji kościelnej, (http://www. bkpan.poznan.pl/biblioteka/JW70/wojciech.htm)
BETLEJEWSKA, C. 2004 Rozmierzenie miast lokowanych przez Zakon krzyżacki w XIV wieku, (w:) R. Czaja i in. (red.), Archaeologia et Historia Urbana, Elbląg, 117–124.
BISKUP, M. 1991 „Wojna pruska” czyli walka Polski z zakonem krzyżackim z lat 1519–1521. U źródeł sekularyzacji Prus Krzyżackich, olsztyn.
BORKOWSKI, J. 2005a Wstępne wyniki badań na stan. 83, Rynek staromiejski w Białogardzie, woj. zachodniopomorskie, „Koszalińskie Zeszyty Muzealne” 25, 7–20.
BORKOWSKI, J. 2005b Sprawozdanie z wykopaliskowych badań wyprzedzających inwestycję przebudowyi modernizacji Placu Wolności – Rynek Staromiejski w Człuchowie, woj. pomorskie, Koszalin (maszynopis w archiwum Muzeum Pomorza środkowego w Koszalinie).
BRAChMANN, h.-J. 1991 Der Markt als Keimform der mittelalterlichen Stadt – Überlegungen zu ihrer Genese im ostfrankischen Reich, (w:) h.-J. Brachmann, J. herrmann (red.), Frühgeschichte der europäischen Stadt, Berlin, 117–130.
BRUSKI, K. 1998 Puck w czasach krzyżackich (1308–1466), (w:) A. Groth (red.), Historia Pucka, Gdańsk, 68–90.
BUśKo, C. 2000 Drewniane kramy i urządzenia użyteczności publicznej na wrocławskim rynku, (w:) L. Kajzer i in. (red.), Archaeologia et Historia. Księga jubileuszowa dedykowana Pani Profesor Romanie Barnycz-Gupieniec, łódź, 87–103.
BUśKo, C., DEREń, M., GARBACZ-KLEMPKA, A. 2010 Konfekcjonowanie ołowiu i miedzi w krakowskiej Wielkiej Wadze, „Archaeologia historica Polona” XvIII, 2–6.
CZAJA, R. 1992a Place targowe Starego Miasta Elbląga w średniowieczu, „Kwartalnik historii Kultury Materialnej” XL/3, 359–364.
CZAJA, R. 1992b Socjotopografia miasta Elbląga w średniowieczu, Toruń.
CZERNER, R. 2002 Zabudowy rynków: średniowieczne bloki śródrynkowe wybranych dużych miast Śląska, Wrocław.
DMoChoWSKA, I. 1970 Puck (studium historyczno-urbanistyczne), Gdańsk (maszynopis w archiwum PWKZ w Gdańsku).
DoMAńSKA, h., 1976 Puck, woj. gdańskie. Studium historyczno-urbanistyczne, Gdańsk (maszynopis w archiwum PWKZ w Gdańsku).
DUNIN-WąSoWICZoWA, A. 1992 Uwarunkowania pomiarowe kształtu i wielkości średniowiecznych placów miejskich, „Kwartalnik historii Kultury Materialnej” XL/3, 341–346.
DyBAś, B., TANDECKI, J. 1990 Statuty toruńskiego rzemiosła artystycznego i budowlanego z XVI–XVIII w., Warszawa-Toruń.
GIERSZEWSKI, A. 1966 Struktura gospodarcza i funkcje rynkowe mniejszych miast województwa pomorskiego w XVI i XVII w., Gdańsk.
GoLIńSKI, M. 1997 Socjotopografia późnośredniowiecznego Wrocławia, Wrocław.
GRęZAK, A. 2010 Katalog zwierzęcych szczątków kostnych z działki 122 i 152, pl. Wolności, Warszawa (maszynopis w archiwum Zakładu Archeologii Późnego średniowiecza i Czasów Nowożytnych IA UW).
GRoFFIK, A. 2007 Wyniki badań georadarowych na puckim rynku, Wrocław (maszynopis w archiwum Zakładu Archeologii Późnego średniowiecza i Czasów Nowożytnych IA UW).
GRoTh, A. 1998a Czasy Rzeczpospolitej szlacheckiej, (w:) A. Groth (red.), Historia Pucka, Gdańsk, 91–130.
GRoTh, A. 1998b Gospodarka, (w:) A. Groth (red.), Historia Pucka, Gdańsk, 143–167.
GRoTh, A. 2005 Z dziejów puckich ratuszy, „Zapiski Puckie” 4/2005, 23–27.
hoFFMANN, v. 2005 Marktplätze – Mittelpunkte städtischen Lebens, (w:) h. Jons, F. Luth, h. Schäfer (red.), Archäologie unter dem Strassenpflaster. 15 Jahre Stadtkernarchäologie in Mecklenburg-Vorpommern, Schwerin, 179–180.
JAKIMoWICZ, T. 1997 Ratusz jako miejsce kulturowe, (w:) S. Latour (red.), Ratusz w miastach północnej Europy, Gdańsk, 37–48.
KARWASIńSKA, J. 1956 Drzwi gnieźnieńskie a rozwój legendy o św. Wojciechu, (w:) J. Karwasińska (red.), Drzwi gnieźnieńskie, t. I, Wrocław, 20–41
KIEłBIK, J. 2007 Miasta warmińskie w latach 1466–1772. Samorząd, społeczeństwo, gospodarka, olsztyn.
KLoNDER, A. [b.r.] Archiwalia do dziejów Pucka (XIV–XX w.), (maszynopis w Archiwum Państwowym w Gdańsku, sygn. 519).
KoZAKIEWICZ, P. 2008 Makroskopowe rozpoznanie rodzajów drewna z obiektów pozyskanych w trakcie badań archeologicznych na terenie średniowiecznego miasta w Pucku, Warszawa (maszynopis w archiwum Zakładu Archeologii Późnego średniowiecza i Czasów Nowożytnych IA UW).
KRASNoWoLSKI, B. 2004 Lokacyjne układy urbanistyczne na obszarze ziemi krakowskiej w XIII i XIV wieku, Część I – Miasta Ziemi Krakowskiej, chronologia procesów osadniczych i typologia układów urbanistycznych, Kraków.
KURDWANoWSKI, M. 2009 Zagospodarowanie przestrzenne przyrynkowej działki miejskiej przy Placu Wolności 15 w Pucku na podstawie badań archeologicznych, „Zapiski Puckie” 8/2009, 75–79.
KURoWSKA, J., KRóL, D. 1998 Pradzieje, (w:) A. Groth (red.), Historia Pucka, Gdańsk, 11–35.
LABUDA, G. 1947 Św. Wojciech w literaturze i legendzie, (w:) Z. Bernacki i in. (red.), Święty Wojciech 997–1947. Księga pamiątkowa, Gniezno, 94–114.
MIKULSKI, J.1997 Topografia i hodonomastyka Nowego Miasta Torunia w XIV–XVIII wieku, „Zapiski historyczne” 62/1, 7–38.
MILEWSKA, M., KRUPPÉ, J. 2003 Nowe dane do dziejów osadnictwa wczesnośredniowiecznego w Pucku (województwo pomorskie), „Archaeologia historica Polona” XIII, 221–230.
MłyNARSKA-KALETyNoWA, M. 2006 O procesach lokacyjnych miast w Europie Środkowo-Wschodniej, (w:) C. Buśko, M. Goliński, B. Krukiewicz (red.), Procesy lokacyjne miast w Europie Środkowo-Wschodniej, Wrocław, 9–17.
MoRAWSKI, Z. 1992 Funkcje religijne placów miejskich w średniowiecznej Polsce, „Kwartalnik historii Kultury Materialnej” XL/3, 295–303.
NAWRoLSKI, T. 1992 Średniowieczny plac rynkowy Starego Miasta w Elblągu, „Kwartalnik historii Kultury Materialnej” XL/3, 365–376.
PASZKIEWICZ, B. 2008 Monety z badań w Pucku w latach 2007–2008, Warszawa (maszynopis w archiwum Zakładu Archeologii Późnego średniowiecza i Czasów Nowożytnych IA UW).
PELA, W. 1992 Rynek w Pułtusku w świetle źródeł archeologicznych, „Kwartalnik historii Kultury Materialnej” XL/3, 347–358.
PIEKALSKI, J. 1999 Od kolonii do Krakowa. Przemiana topografii wczesnych miast, Wrocław.
PISKORSKI, J.M. 2000 Średniowieczne osadnictwo niemieckie na południowym wybrzeżu Bałtyku, (w:) h. Manikowska, A. Bartoszewicz, W. Fałkowski (red.), Aetas Media, Aetas Moderna. Studia ofiarowane Profesorowi Henrykowi Samsonowiczowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, Warszawa, 222–230.
PUDEłKo, J. 1959 Rynki w planach miast Śląska, „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki” 4, 235–262.
RęBKoWSKI, M. 1995 Średniowieczna ceramika miasta lokacyjnego w Kołobrzegu, Kołobrzeg.
RoSłANoWSKI, T. 1982 Markt und Stadt im früh- und hochmittelalterlichen Polen, (w:) B. Diestelkamp (red.), Beiträge zum hochmittelalterlichen Stadtwesen, Städteforschung A/11, Köln-Wien, 196–207.
SAMSoNoWICZ, h. 1992 Dobre i złe dzielnice małych miast w Polsce w XVI–XVII w., (w:) E. Dubas-Urwanowicz (red.), Miasto, region, społeczeństwo. Studia ofiarowane profesorowi Andrzejowi Wyrobiszowi w sześćdziesiątą rocznicę Jego urodzin, Białystok, 31–37.
SChLESINGER ,W. 1973 Der Markt als Frühform der deutschen Stadt, (w:) h. Jankuhn, W. Schlesinger, h. Steuer (red.), Vor- und Frühformen der europäischen Städte im Mittelalter, t. 1, Göttingen, 262–293.
SChULTZ, F. 1907 Geschichte des Kreises Putzig und Neustadt, Gdańsk, 89–94.
SIKoRKA-ULFIK, J.1970 Materiały z badań wykopaliskowych przeprowadzonych na Starym Rynku w Poznaniu w roku 1964, „FontesArchaeologici Posnanienses” 21, 183–218.
SoWINA, U. 1992 Przestrzeń miejska w późnym średniowieczu – rynek w Sieradzu, „Kwartalnik historii Kultury Materialnej” XL/3, 317–324.
STARSKI, M. 2009 Średniowieczne i nowożytne umocnienia miejskie Pucka w świetle wyników dotychczasowych badań archeologicznych, (w:) h. Paner, M. Fudziński, Z. Borcowski (red.), Stan badań archeologicznych miast w Polsce, Gdańsk, 129–150.
STARSKI, M.2010a Archeolog w piwnicach czyli o wykopaliskach w dawnej Oberży Pod Złotym Lwem,„Zapiski Puckie” 9/2010, 24–30.
STARSKI, M. 2010b Badania archeologiczne rynku w Pucku. Plac Wolności (działka 122 i 152), (w:) Średniowieczne miasto lokacyjne w Pucku w świetle badań archeologiczno-architektonicznych, Warszawa (maszynopis w archiwum Zakładu Archeologii Późnego średniowiecza i Czasów Nowożytnych IA UW).
STĘPIEń, W. 1998 Wczesnośredniowieczny port w Pucku, (w:) A. Groth (red.), Historia Pucka, Gdańsk, 36–54.
ŚLIWIŃSKI, B. 1998 Dzieje Pucka w świetle najstarszych źródeł pisanych (do 1308 r.), (w:) A. Groth (red.), Historia Pucka, Gdańsk, 55– 68.
ŚLIWIŃSKI, B. 2009 Początki Gdańska. Dzieje ziem nad zachodnim brzegiem Zatoki Gdańskiej w I połowie X wieku, Gdańsk.
śWIĘCICKI-TARASIńSKI, A. 2002 Badania archeologiczne rynku w Pilicy, województwo śląskie, (w:) E. Tomczak (red.), Badania archeologiczne na Górnym Śląsku i ziemiach pogranicznych w latach 2001–2002, Katowice, 214–220.
TySZKA, P. 2001 Obraz przestrzeni miejskiej Krakowa XIV–XV wieku w świadomości jego mieszkańców, Lublin.
URBAńCZyK, P. 1992 Plac miejski – skutek czy warunek powstania miasta,„Kwartalnik historii Kultury Materialnej” XL/3, 283–288.
WALENTA, K. 2003 Co przechowała ziemia w Chojnicach, (w:) K. ostrowski (red.), Dzieje Chojnic, Chojnice, 36–45.
WAŻNY, T. 2007 Analiza dendrochronologiczna drewna z Pucka Miasta (próbki z 2007 r.), Toruń (maszynopis w archiwum Zakładu Archeologii Późnego średniowiecza i Czasów Nowożytnych IA UW).
WAŻNY, T. 2008 Analiza dendrochronologiczna drewna z rynku w Pucku (seria z 2008 r.), Toruń (maszynopis w archiwum Zakładu Archeologii Późnego średniowiecza i Czasów Nowożytnych IA UW).
WIESIOłOWSKI, J. 1982 Socjotopografia późnośredniowiecznego Poznania, Poznań.
WIESIOłOWSKI, J. 1992 Funkcje placów miejskich w późnośredniowiecznej aglomeracji poznańskiej, „Kwartalnik historii Kultury Materialnej” XL/3, 325–332.
WOŹNIAK, M. 1997 Ratusz Staromiejski w Toruniu. Dzieje – architektura – adaptacja, (w:) S. Latour (red.), Ratusz w miastach północnej Europy. Materiały z sesji Ratusz w miastach nadbałtyckich, Gdańsk, 157–174.
WYROBISZ, A. 2010 Układ przestrzenny miasta jako źródło historyczne, (w:) A. Bartoszewicz i in. (red.), Świat średniowiecza. Studia ofiarowane Profesorowi Henrykowi Samsonowiczowi, Warszawa, 163–172.
ZARęBSKA, T. 1997 Kontekst urbanistyczny ratusza Głównego Miasta w Gdańsku, (w:) S. Latour (red.), Ratusz w miastach północnej Europy. Materiały z sesji Ratusz w miastach nadbałtyckich, Gdańsk, 68–70.
ZLAT, M.1997 Ratusz – zamek mieszczan. Symbolika typu architektonicznego i jego form, (w:) S. Latour (red.), Ratusz w miastach północnej Europy. Materiały z sesji Ratusz w miastach nadbałtyckich, Gdańsk, 13–36.