pl
Oryginalny artykuł naukowy
Światowit

Sudovia in qua Sudovitae : nowa hipoteza na temat genezy kultury sudowskiej

2004, 47, Tom 47, Nr B

DOI

-

Data publikacji

08.01.2004

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji


Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

archeologia

Język publikacji

angielski

Pliki do pobrania

PDF 32 MB

Artykuł

Liczba wyświetleń:258

Liczba pobrań:5

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0


Abstrakt

Pierwsza informacja o ludzie Soudinoi pojawia się w II stuleciu n.e. u Klaudiusza Ptolemeusza: ...bardziej ku wschodowi od wymienionych, siedzą poniżej Wenedów Galindowie, Sudinowie... (PTOL., GEOGR: III, 9). Kilkanaście wieków później kronikarz krzyżacki, Piotr z Dusburga wśród plemion pruskich wymienia Sudawów, którzy zamieszkują Sudowię. Pisze o nich: Szlachetni Sudawowie, jak przewyższali innych szlachetnością obyczajów, tak też górowali nad innymi bogactwem i siłą. Mieli bowiem sześć tysięcy jeźdźców i prawie niezliczoną ilość innych wojowników (DUSBURG 2005: 44). Większość późniejszych badaczy ziem pruskich, opierając się na kronice Piotra z Dusburga, zgodnie lokalizowała Sudowię na obszarze pomiędzy Krainą Wielkich Jezior Mazurskich a górnym i środkowym biegiem Niemna. Ten obraz średniowiecznych podziałów plemiennych na grunt archeologii przeniósł w latach 30-tych ubiegłego wieku Carl Engel. Zaproponował on w swoim podziale kulturowym ziem bałtyjskich w okresie wpływów rzymskich wydzielenie grupy wschodniomazurskiej, którą identyfikował z plemieniem Sudawów (ENGEL C. 1933: 276-278)

Bibliografia

ANTONIEWICZ J. 1958 Prispevek k problemu vlivii zdpadnich Slovanü na hrncirstvi Prusü, „Vznik p. 211-224

BERLINER ALBUM 1880 1880 Photographisches Album der Ausstellung prähistorischer und anthropologischerAufnahmen nach den Originalen von Carl Günther, herausgegeben von Dr. A. V

BITNER-WRÓBLEWSKA A. 1994 Z badań nad ceramiką zachodniobałtyjską w okresie wędrówek ludów. ProbleBarbaricum 3, Warszawa, p. 217—241

BITNER-WRÓBLEWSKA A.1998 Suwalszczyzna w okresie wędrówek ludów, [in:] M. Karczewski (ed.), Ceramika zachodnwczesnej epoki żelaza do początku ery nowożytnej, Białystok, p. 305-318

BITNER-WRÓBLEWSKA A.2000 Early Migration Period in the Mazurian Lakeland - Phantom or Reality?, [in:] czyk (eds), Die spätrömische Kaiserzeit und die frühe Völkerwanderungszeit in Mittel- und Osteuropa, Łódź, p. 153-167

BITNER-WRÓBLEWSKA A.2007 Netta. A Balt cemetery in Northeastem Poland Monumenta Archaeologica Barbarica, vol.

BITNER-WRÓBLEWSKA A., IWANICKI P. 2002 Cmentarzysko w Podliszewie, woj. podlaskie. Między kulturą bogaczewską aMonumenta Archaeologica Barbarica, Series Gemina I, Warszawa-Lublin, p. 105-184

EJDULIS A., IWANOWSKA G. 2002 Osadnictwo w dorzeczu Marychy. Badania powierzchniowe i sondażowe na Zie[in:] M. Karczewska, M. Karczewski (eds), Badania archeologiczne w Polsce północno-wschodniej i na zachodniej Białorusi w latach 2000-2001, Białystok, p. 31-45

ENGEL C., LA BAUME W.1937 Kulturen und Völker der Frühzeit in Preussenlande, [in:] Atlas der Ost- und Westprgeschichte I, Königsberg

ENGEL M. 2004aUwagi na temat jaćwieskiej ceramiki osadowej. Na przykładzie materiałów (Rostka), [in:] M. Karczewska, M. Karczewski (eds), Ceramika zachodniobałtyjska. Nowe źródła i interpretacje, Białystok, p. 191-219

ENGEL M. 2004bThe riddle of the „sacred" stone from the settlement at Konikowo (Rostek) near G5, Vilnius, p. 78-91

ENGEL M. 2006 Suwałki region after the Prudziszki phase. An attempt to define the horizonAC, [in:] M. Bertaśius (ed.), Transformatio mundi - the transition from the Late Migration Period to the Early Viking Age in the East Baltic, Kaunas, p. 173-182

GODŁOWSKI K. 1974 Chronologia okresu późnorzymskiego i wczesnego okresu wędrówek ludówRocznik Białostocki XII, Białystok, p. 9-109

HOLLACK E. 1908 Erläuterungen zur vorgeschichtlichen Uebersichtskarte von Ostpreussen, BerlIWANICKI P.

HOLLACK E.2004 The Lake Rajgród micro-region an outlying area of Bogaczewo culture settlemenVilnius, p. 5-15

HOLLACK E.w druku Wschodnia strefa kultury bogaczewskiej w świetle materiałów archeologicznyA. Bitner-Wróblewska (ed.), Kultura bogaczewska w 20 lat później, Warszawa

IWANOWSKA G. 1990 Prace wykopaliskowe na grodzisku wczesnośredniowiecznym w Jeglińcu w Mazursko-Warmińskie 1-4 (187-190), p. 113-132

IWANOWSKA G. 1991a Wczesnośredniowieczna Jaćwież. Stan i perspektywy badań archeologicznych,Olsztyn, p. 86-99

IWANOWSKA G.1991 b Excavations at the Jegliniec hillfort — recent developments in Bait archaeop. 684-695

IWANOWSKA G., NIEMYJSKA A. 2004 Pendants from earthwork at fegliniec. fatving links with North and North-EastArchaeologia Lituana 5, Vilnius, p. 92-108

JASKANIS J. 1977 Cmentarzyska kultury zachodniobałtyjskiej z okresu rzymskiego. Materiały dbowym, in: Materiały Starożytne i Wczesnośredniowieczne IV, Warszawa, p. 239-349

JASKANIS J. 1981 Jaćwież w badaniach archeologicznych. Stan i perspektywy badawcze, Rocznik BiaJUGA-

SZYMAŃSKA A. 2004 Cmentarzysko z okresu wpływów rzymskich w Tałtach na Pojezierzu Mazurskimp. 91-147

KACZYŃSKI M. 1976 Problem zróżnicowania wewnętrznego „kultury sudowskiej" w późnym podokresresie wędrówek lueiów, [in:] Kultury archeologiczne i strefy kulturowe w Europie Środkowej w okrewpływów rzymskich, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagielońskiego, vol. CCCCXXII = Prace Archeologiczne 22, Kraków, 1976, p. 253-286

KACZYŃSKI M.1981 Południowa strefa osadnictwa bałtyjskiego na obszarze Jaćwieży w I tysiącleciucki XIV, p. 169-198

KLEWEK M. 2002 Cmentarzysko z okresu wpływów rzymskich i okresu wędrówek ludów w Przebmagisterskiej w Instytucie Archeologii UW)

KOWALCZYK E. 2003 Dzieje granicy mazowiecko-krzyżackiej (między Drwęcą a Pisą), Warszawa

KOWALSKI J.2000 Chronologia grupy elbląskiej i olsztyńskiej kręgu zachodniobałtyjskiego

LA BAUME W., GRONAU W. 1941 Das Gräberfeld von Raczki, Kr. Suwałki, Alt-Preußen 5, fasc. 4, p. 59-61

MOSZCZYŃSKI W.A. 2003 Rubież słowiańsko-bałtyjska nad Wkrą w VI II-XI wieku na podstawie ceramirze, Tarczynach, i Trzcinie, [in:] K. Grążawski (ed.), Pogranicze polsko-pruskie i krzyżackie. Matez konferencji naukowej Górzno, 1-2 czerwca 2002 r., Włocławek-Brodnica, p. 82-109

NALEPA J. 1964 Jaćwięgowie. Nazwa i lokalizacja, Białystok

NOWAKIEWICZ T. 2006 Galindia in the VikingAge — New Shape of the Culture, [in:] M. Bertaśius (ed.), Tranthe transition from the Late Migration Period to the Early Viking Age in the East Baltic, Kaunas, p. 161-172

NOWAKOWSKI W. 1994 Kultura przeworska a zachodniobałtyjski krąg kulturowy, Kultura Przeworska I, Lubli1995a Od Galindai do Galinditae. Z badań nad pradziejami baltyjskiego ludu z Pojezcum 4, Warszawa

NOWAKOWSKI W. 1995b ZOYAINOI - lud między Bałtykiem a Morzem Czarnym, [in:] Nvnc de Svebis dicendvdykowane profesorowi Jerzemu Kolendo w 60-lecie urodzin i 40-lecie pracy naukowej, Warszawa, p. 205-209

NOWAKOWSKI W.1996 Das Samland in der römischen Kaiserzeit und seine Verbindungen mit dem römWelt, Marburg—Warszawa

NOWAKOWSKI W.1998 Die Funde der Römischen Kaiserzeit und der Völkerwanderungszeit in Masurengeschichte, Staatliche Museen zu Berlin, Bestandskataloge 6, Berlin

NOWAKOWSKI W.2002 Vorrömische Militaria der Przeworsk-Kultur im westbaltischen Gebiet, [inihrer Nachbarn in den letzten Jahrhunderten von Christi Geburt, Lublin, p. 137-146

NOWAKOWSKI W.2003 Retrospekcja w archeologii: Galindai/Galinditae oraz Soudinoi/Sudavitae wznalezisk archeologicznych, [in:] W. Wróblewski (ed.), Studia Galindzkie, t. I, , Warszawa, p. 7-12

NOWAKOWSKI W.w druku Kultura bogaczewska na Pojezierzu Mazurskim od schyłku późnego okresu prpóźnego okresu wpływów rzymskich. Próba analizy chronologiczno-kulturowej,(ed.), Kultura bogaczewska w 20 lat później, Warszawa

OKULICZ J. 1973 Pradzieje ziem pruskich od późnego paleolitu do VII w. n. e., Wrocław

OKULICZ J. 1988 Problem ceramiki typu praskiego w grupie olsztyńskiej kultury zachodniobałtyjsAnt, XIII, p. 103-133

OKULICZ-KOZARYN J. 1993 Szurpiły - zespół śladów osadnictwa z czasów od III w. p.n.e. do XIII w. n.e., Polskiego Towarzystwa Geologicznego na Ziemi Suwalskiej 9-12 września 1993, Warszawa, p. 139—146

RZESZOTARSKA-NOWAKIEWICZ A. 2003Brązowa ażurowa płytka z cmentarzyska w Boćwince, pow. Gołdap: amulet czydo badań nad stylistyką ozdób bałtyjskich, [in:] W. Wróblewski (ed.), Studia Galindzkie I, p.

RZESZ OTARSKA-NOWAKIEWICZ A.2004Möglichkeiten der Ausnutzung von Quellentexten und Archivalien bei der RekGrunajki, [in:] W. Nowakowski, M. Lemke (eds), Auf der Suche nach der verlorenen Archäologie, Warszawa, p. 115-128

RZESZOTARSKA-NOWAKIEWICZ A. w druku„... man hätte auf dem Gute Grüneiken Hünengräber entdeckt". Próba rekonstrukcjitarzysku w Grunajkach, [in:] A. Bitner-Wróblewska (ed.), Kultura bogaczewska w 20 lat później (w

STADIE K. 1919aGräberfeld bei Gruneiken, Kr. Darkehmen, Sitzungsberichte der Alterthumsgesellschaft PrussiKönigsberg, p.408-416

STADIE K. 1919b Die Gräberfeld bei Neu-Bodschwingken, Kr. Gołdap, Sitzungsberichte der Alterthums23, fasc. 2, Königsberg, p.416-420

STADIE K. 1919cGräberfeld bei Alt-Bodschwingken, Kreis Gołdap, Sitzungsberichte der Alterthumsgeselfasc. 2, Königsberg, p. 420-440

SZYMAŃSKI P. 2000 Ceramika z cmentarzysk kultury bogaczewskiej. Próba analizy na podstawie wycum 6, Warszawa, p. 109-202

TISCHLER O. 1878 Bericht über die praehistorisch-anthropologischen Arbeiten der Physikalisch-OeSchriften der Physikalisch-Ökonomische Gesellschaft zu Königsberg i. Pr. XVIII, p. 258-278

TISCHLER O.1879 Ostpreussische Gräberfelder III, Schriften der Physikalisch-Ökonomische Gesellschaft zu KönigsbXIX, Königsberg, p. 159-269

VIRCHOW R. 1871 Gräberfeld aus römischer Zeit bei Gruneiken in Ostpreussen, Zeitschrift für Ethnologi

WRÓBLEWSKI W. 2000 Ossa cremata. Obrządek pogrzebowy Galindów we wczesnym średniowieczu ww Szestnie - Czarnym Lesie, Swiatowit II (XLIII), fasc. B, Warszawa, p. 268-285

WRÓBLEWSKI W.2006a Ziemie pruskie i jaćwieskie w okresie plemiennym (VII/VIII- XII/XIII w(eds), Stan i potrzeby badań nad wczesnym średniowieczem w Polsce - 15 lat później, p. 285-309, Toruń

WRÓBLEWSKI W.2006b Aschenplätze — the Forgotten Burial Rituals of the Old Prussians, Archaeologia Lp. 221-234

WRÓBLEWSKI W., NOWAKIEWICZ T.2003 Ceramika „pruska" i „słowiańska" we wczesnośredniowiecznej Galindii, [in:] M.i ich sąsiedzi we wczesnym średniowieczu, Lublin-Warszawa, p. 165-181