THE LATE PALAEOLITHIC IN THE NORTHERN PART OF CENTRAL POLAND IN THE LIGHT OF CURRENT DATA

Bagniewski Z. 1987, Mezolityczne społeczności myśliwsko-rybackie południowej części Pojezierza Kaszubskiego, Acta Universitatis Wratislaviensis, Studia Archeologiczne XVII.

Bagniewski Z. 1997, O schyłkowopaleolitycznych kulturach kompleksu z liściakami na Pomorzu, Acta Universitatis Wratislaviensis, Studia Archeologiczne XXIX, 25-92.

Bagniewski Z. 1999, Tanged-points and the Problem of Palaeolithic Settlement in Pomerania, (in:) S.K. Kozłowski, J. Gruba, L. L. Zaliznyakeds (eds), Tanged Points Cultures in Europe, Lubelskie Materiały Archeologiczne, XIII, Lublin, 131-144.

Bielińska-Majewska B. 2012, Research Report: Some Comments on Late Palaeolithic Lithic Raw Material Economy in the Toruń Basin - Based on Selected Sites, Anthropologie 50 (4), 465-488.

Bielińska-Majewska B. 2015, Z historii badań schyłkowopaleolitycznego kompleksu krzemienic w Brzozie (Toruń-Rudak), Acta Uniwersitatis Nicolai Copernici, Archeologia 34, 149-162.

Bielińska-Majewska B. 2017, Z historii badań nad schyłkowym paleolitem Torunia i jego okolic, Pomorania Antiqua 26, 181-196.

Bielińska-Majewska B. 2018a, Późny paleolit w dorzeczach dolnej Wisły i górnej Noteci, Toruń.

Bielińska-Majewska B. 2018b, Traces of Presence of the Late Palaeolithic Hunters in Toruń and Its Surroundings, (in:) P. Valde-Nowak, M. Nowak, K. Sobczyk, J. Źrałka (eds), Multas per gentes et multa per saecula: amici magistro et collegae suo Ioanni Christopho Kozłowski dedicant, Kraków, 205-212.

Bielińska-Majewska B. 2021, Badania archeologiczne Muzeum Okręgowego w Toruniu w Brzozie stan. 50, gm. Wielka Nieszawka w latach 2018 i 2019, (in:) J. Woźny, J. Szałkowska-Łoś, J. Łoś (eds), XXII Sesja Pomorzoznawczą. Od epoki kamienia do nowożytności, Bydgoszcz, 145-158.

Bielińska-Majewska B. 2022, Diversity of the Late Palaeolithic Tanged Points in the Northern Part of Central Poland in the Light of the Discoveries on Site 50 in Brzoza, Near Toruń, Poland, Anthropologie 60 (1), 5-28.

Bielińska-Majewska B. 2023, The Oldest Traces of Human Presence in the North-eastern Part of the Toruń Military Training Ground, (in:) M. Sudoł-Procyk, M. Krajcarz, Ł. Czyżewski (eds), Between Archaeological and Environmental Sciences. The Jubilee Celebration of the 50th Anniversary of Scientific Work of Professor Krzysztof Cyrek / Między archeologią a naukami o środowisku. Jubileusz 50-lecia pracy naukowej Profesora Krzysztofa Cyrka, Toruń, 175-193.

Bielińska-Majewska B., Jankowski M. 2021, Na krańcach toruńskiego poligonu. Badania archeologiczne Muzeum Okręgowego w Toruniu w latach 2015-2021, an exhibition folder, Toruń.

Bielińska-Majewska B., Makowiecki D. 2011, Narzędzia rogowe i kościane w zbiorach Muzeum Okręgowego w Toruniu, Rocznik Muzeum Okręgowego w Toruniu XVIII (2009), 91-108.

Bokiniec A., Marciniak M. 1987, Wstępne wyniki badań na wielokulturowym stanowisku Grudziądz-Mniszek 3, woj. toruńskie, (in:) T. Wiślański (ed.), Neolit i początki epoki brązu na ziemi chełmińskiej, Toruń, 223-248.

Celmer T., 1996, Środowisko przyrodnicze w rejonie stanowisk schyłkowopaleolitycznych "Brzoza" koło Torunia, manuscript deposited in the archive of the Department of Archaeology, District Museum in Toruń.

Clark J.G.D. 1936, The Mesolithic Settlement of Northern Europe, Cambridge.

Cyrek K. 1996, Osadnictwo schyłkowopaleolityczne w Zakolu Załęczańskim doliny Warty, Łódź.

Cyrek K. 2002, Paleolit schyłkowy i mezolit w dolinie Wisły pomiędzy Toruniem a Grudziądzem, (in:) B. Wawrzykowska (ed.), Archeologia toruńska. Historia i teraźniejszość, Toruń, 81-90.

Cyrek K., Sudoł M. 2009, Z najnowszych badań nad paleolitem schyłkowym na Pomorzu Wschodnim, (in:) M. Fudziński, H. Paner (eds.), Aktualne problemy epoki kamienia na Pomorzu, Gdańsk, 67-84.

Cyrek K., Bielińska-Majewska B. 2014, Ostatni łowcy reniferów nad dolną Wisłą. Wielkopolskie Sprawozdania Archeologiczne 15, 11-23.

Galiński T. 1986, Późnoplejstoceńskie i wczesnoholoceńskie harpuny i ostrza kościane i rogowe na południowych wybrzeżach Bałtyku między ujściem Niemna i Odry, Materiały Zachodniopomorskie 32, 7-69.

Galiński T. 1992, Mezolit Pomorza, Szczecin.

Galiński T. 2019, Paleolit i mezolit na Pomorzu, Szczecin.

Jankowski M. 2000, Chronologiczna i przestrzenna zmienność gleb na stanowisku archeologicznym Katarzynka (nr 242) w północnej części Kotliny Toruńskiej, Acta Uniwersitatis Nicolai Copernici, Nauki Matematyczno-Przyrodnicze. Geografia 30 (104), 97-114.

Jankowski M. 2012, Lateglacial Soil Paleocatena in Inland-dune Area of the Toruń Basin, Northern Poland, Quaternary International 265, 116-125.

Jankowski M. 2017, Analiza środowiska geograficznego i pedostratygrafii stanowiska archeologicznego w Brzozie, gm. Wielka Nieszawka (stanowisko nr 50). Manuscript deposited in the archive of the Department of Archaeology, District Museum in Toruń.

Jankowski M. 2019, Ogólna charakterystyka abiotycznych elementów środowiska przyrodniczego, (in:) P. Sewerniak, J. Holc (eds) Przyroda poligonu toruńskiego. Stan badań i problemy ochrony, Toruń, 9-26.

Klimek A., Dzięgielewski K. 2005, Schyłkowopaleolityczna pracownia przydomowa na stanowisku 47 w Klonówce, pow. Starogard Gdański. Pomorania Antiqua 20, 143-182.

Kobusiewicz M. 1999, Ludy zbieracko-łowieckie w północno-zachodniej Polsce, Poznań.

Kondracki J. 2009, Geografia regionalna Polski, Warszawa.

Kostrzewski J. 1949, Pradzieje Polski, Poznań.

Kostrzewski J. 1955, Wielkopolska w pradziejach, Warszawa-Wrocław.

Kostrzewski J. 1966, Pradzieje Pomorza, Wrocław, Warszawa, Kraków.

Kozłowski L. 1920, Wielkopolska w epoce kamiennej, part I, Przegląd Archeologiczny I (3-4), (1919), 84-98.

Kozłowski S. K. 1977, Jednorzędowe harpuny typu hawelańskiego w basenie Morza Bałtyckiego, Archeologia Polski, XXII, 72-95.

Kozłowski S. K. 1999, The Tanged Points Complex, (in:) S. K. Kozłowski, J. Gruba, L. L. Zaliznyak (eds) Tanged Points Cultures in Europe, Lubelskie Materiały Archeologiczne 13, Lublin, 28-35.

Kozłowski S. K. 2006, Mapping the Central/East European Terminal Palaeolithic / Earliest Mesolithic, Archaeologia Baltica 7, 29-35.

Kozłowski J. K., Kozłowski S. K., 1975, Pradzieje Europy od XL do IV tysiąclecia p.n.e., Warszawa.

Krajcarz M. 2019, Identyfikacja petrograficzna zabytków kamiennych ze stanowiska Brzoza 50 (pow. toruński, gm. Wielka Nieszawka), manuscript deposited in the archive of the Department of Archaeology, District Museum in Toruń.

Krajcarz M. 2020, Identyfikacja petrograficzna zabytków kamiennych ze stanowiska Brzoza 50 (pow. toruński, gm. Wielka Nieszawka), manuscript deposited in the archive of the Department of Archaeology, District Museum in Toruń.

Krajcarz M. 2021, Identyfikacja petrograficzna zabytków kamiennych ze stanowiska Brzoza 50 (pow. toruński, gm. Wielka Nieszawka), manuscript deposited in the archive of the Department of Archaeology, District Museum in Toruń.

Krajcarz M. 2022, Identyfikacja petrograficzna zabytków kamiennych ze stanowiska Brzoza 50 (pow. toruński, gm. Wielka Nieszawka), manuscript deposited in the archive of the Department of Archaeology, District Museum in Toruń.

La Baume W., 1931, Zur Kenntniss der mittleren Steinzeit in Pommerellen, Blatter für deutsche Vorgeschichte 8, 1-3.

Łęga W. 1927, Wyroby krzemienne z Muzeum Miejskiego w Grudziądzu, Przegląd Archeologiczny III (2) (1926), 155-159.

Łęga W. 1933, Toruń i okolice w czasach przedhistorycznych, Toruń.

Maciukiewicz-Czarnecka B. 1972, Materiały z osady kultury pucharów lejkowatych na stan. 5 w Pałczu, pow. Bydgoszcz, Fontes Archaeologici Posnanienses XXI (1970), 23-49.

Marciniak M. 1982, Kultury archeologiczne paleolitu schyłkowego i mezolitu w dolinie dolnej Wisły (od Torunia do Grudziądza), a master's thesis manuscript deposited in the archive of the Department of Archaeology, District Museum in Toruń.

Marciniak M. 1995, Paleolit i mezolit w międzyrzeczu Wisły, Drwęcy i Osy, (in:) W. Filipiak (ed.) Najnowsze kierunki najdawniejszych dziejów Pomorza, Szczecin, 49-63.

Marcinika M. 1998, Pradzieje regionu brodnickiego, (in:) J. Dygdała (ed), Brodnica siedem wieków miasta, Brodnica, 35-66.

Marciniak M., Mroczyński W. 1983, Nowe materiały schyłkowopaleolityczne z kompleksu stanowisk kultury świderskiej w Toruniu-Rudaku, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Archeologia 7, 3-39.

Niewiarowski W., Tomczak A. 1973, Morfologia i rozwój rzeźby obszaru miasta Torunia i jego okolic. Acta Universitatis Nicolai Copernici, Geografia 10, 41-91.

Prinke A. 1980, Schyłkowopaleolityczne stanowiska kultury świderskiej w Toruniu-Rudaku, Rocznik Muzeum w Toruniu 7, 127-163.

Olszewski P. 2006, Fragment grotu harpuna kościanego z okolic Bydgoszczy na tle znaleziska grotów harpunów jednorzędowych z Niżu Polskiego, Pomorania Antiqua XXI, 169-186.

Olszewski P. 2010, Zabytki kościane i rogowe z kopalni wapna pojeziernego w Lisim Ogonie, stanowisko 13, gmina Białe Błota, powiat Bydgoski oraz ich wymowa chronologiczno-kulturowa, Pomorania Antiqua XXIII, 97-124.

Orłowska J., Osipowicz G. 2019, Bone Working Practices in Final Palaeolithic Poland: An Example of a Three-edged Bone point from Lisi Ogon, site 13, (in:) B. V. Eriksen, E. Rensink, S. Harris (eds), The Final Palaeolithic of Northern Eurasia. Proceedings of the Amersfoort, Schleswig and Burgos UISPP Commission Meetings, Schriften des Museums für Archäologie Schloss Gottorf - Ergänzungsreihe Band 13, 299-307, Kiel, Ludwig.

Osipowicz G. 2010, Narzędzia krzemienne w epoce kamienia na ziemi chełmińskiej, Toruń.

Osipowicz G. 2019, Final Palaeolithic and Mesolithic Flint Collections from the Chełmno-Dobrzyń Lakeland, Central Poland. Functional Structure and Preferences in Tool Production, (in:) B.V. Eriksen, E. Rensink, S. Harris (eds), The Final Palaeolithic of Northern Eurasia. Proceedings of the Amersfoort, Schleswig and Burgos UISPP Commission Meetings, Schriften des Museums für Archäologie Schloss Gottorf - Ergänzungsreihe Band 13, 309-328, Kiel, Ludwig.

Osipowicz G., Orłowska J., Kuriga J. 2022, Pedantry in the Palaeolithic? The Story of Two Small Swiderian Pits from Chełmno-Dobrzyń Lakeland, Sprawozdania Archeologiczne 74 (1), 325-344.

Osipowicz G., Weckwerth P. 2016, Schyłkowopaleolityczne i mezolityczne materiały krzemienne ze stanowiska Trzciano 36, gm. Wąbrzeźno, Fontes Archaeologici Posnanienses 52, 121-149.

Potemski C. 1963, Pradzieje Bydgoszczy i powiatu bydgoskiego, Bydgoskie Towarzystwo Naukowe, Prace Wydziału Nauk Humanistycznych 1.

Schild R. 1975, Późny paleolit, (in:) W. Chmielewski, W. Hensel (eds) Prahistoria ziem polskich, vol. I, Paleolit i mezolit, Wrocław, Warszaw, Kraków, Gdańsk, 159-338.

Sobkowiak-Tabaka I. 2011, Społeczności późnego paleolitu w dorzeczu Odry, Poznań.

Stoczkowski W. 1982, Schyłkowopaleolityczne i mezolityczne materiały krzemienne z okolic Bydgoszczy, Komunikaty Archeologiczne. Badania wykopaliskowe na terenie województwa bydgoskiego w latach 1973-1979, 127-163.

Sulgostowska Z. 1989, Prahistoria międzyrzecza Wisły, Niemna i Dniestru u schyłku plejstocenu, Warszawa.

Sulgostowska Z. 2005, Kontakty społeczności późnopaleolitycznych i mezolitycznych między Odrą, Dźwiną i górnym Dniestrem. Studium dystrybucji wytworów ze skał krzemionkowych, Warszawa.

Sulgostowska Z. 2009, Związki Pomorza nadwiślańskiego z obszarami sąsiednimi w paleolicie i w mezolicie, (in:) M. Fudziński, H. Paner (eds) Aktualne problemy epoki kamienia na Pomorzu, Gdańsk, 47-62.

Taute W. 1968, Die Stielspitzen-Gruppen im nördlichen Mitteleuropa. Ein Beitrag zur kenntnis der späten Altsteinzeit, Koln.

Weckwerth P. 2007, Późnovistuliański rozwój sieci rzecznej w rejonie Kotliny Toruńskiej na tle struktur starszego podłoża, Słupskie Prace Geograficzne 4, 143-156.

Winiarska-Kabacińska M. 2022, Analiza traseologiczną wybranych materiałów krzemiennych ze stanowiska Brzoza nr 50 (AZP 40-44/250), gmina Wielka Nieszawka, powiat toruński, woj. kujawsko-pomorskie, part 1, manuscript deposited in the archive of the Department of Archaeology, District Museum in Toruń.

Winkler K. 2019, Ahrensburgien und Swiderian im mittleren Oderraum. Technologische und typologische Untersuchungen an Silexartefakten der Jüngeren Dryaszeit, Untersuchungen und Materialien zur Steinzeit in Schleswig-Holstein und im Ostseeraum, Band 11, Kiel, Hamburg.

Woźny J. 1993, Najstarsze osadnictwo ludzkie z terenu Bydgoszczy, Kronika Bydgoska XIII (1991), 201-204.

Woźny J. 1996, Schyłkowopaleolityczne materiały ze stan. 329 w Toruniu jako przyczynek do zróżnicowania liściaków dwukątowych kultury świderskiej, Sprawozdania Archeologiczne 48, 50-57.

Woźny J. 2003, Archeologiczne skarby pradziejów Bydgoszczy od paleolitu do początków średniowiecza, Toruń.

Woźny J. 2006, Obozowiska kultur późnopaleolitycznych ze schyłku epoki lodowcowej w Bydgoszczy-Jachcicach, Materiały do dziejów i kultury sztuki Bydgoszczy i regionu 11, 11-18.

Woźny J. 2021, Wkład bydgoskiego ośrodka naukowego do badań nad epoką kamienia w dorzeczu Brdy, (in:) J. Woźny, J. Szałkowska-Łoś, J. Łoś (eds), XXII Sesja Pomorzoznawcza. Od epoki kamienia do nowożytności, Bydgoszcz, 64-76.