Sposoby rozpalania ognia w młodszej epoce kamienia na terenie ziem polskich w kontekście badań eksperymentalno-traseologicznych
2011, 50, Tom 50, Nr B
University of Warsaw, Faculty of Archaeology
uniwersytet im. adama Mickiewicza, instytut Prahistorii
DOI
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 6 MB
Liczba wyświetleń:26
Liczba pobrań:14
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
The main aim of this paper is to introduce research opportunities that open up to the Polish archaeology through the microscopic and experimental analysis of the stone age fire-making methods. this paper also presents a preliminary research of the artefacts from the neolithicto practically illustratethe benefits of the proposed approach. the goal of this research is to interpret one of the possible ways of making fire, which is carried out by rubbing a flint artefact against raw material containing ferruginous minerals (e.g. pyrite, marcasite). this is the only method that can be verified with the available archaeological data and the use-wear analysis.
Bibliografia
Balcer B. 1975 Krzemień świeciechowski w kulturze pucharów lejkowatych. Eksploatacja, obróbka i rozprzestrzenienie, Wrocław- Warszawa - Kraków - Gdańsk.
Balcer B. 1983 Wytwórczość narzędzi krzemiennych w neolicie ziem Polski, Wrocław.
Balcer B. 2002 Ćmielów - Krzemionki - Świeciechów. Związki osady neolitycznej z kopalniami krzemienia, Warszawa.
Balcer B„ Machnik J., Sitek J.2002 Z pradziejów Roztocza na ziemi zamojskiej, Kraków.
Balfour H.1926 Ceremonial Fire-Making in the Naga Hills, „Man” 26,101-103.
BUDZISZEWSKI J.1995 Flint Materials from Cemeteries o f the Soflevka Fype, (w:) A. Kosko (red.), Cemeteries o f the Sofievka Type:2950-2750 BC, Baltic-Pontic Studies 3, Poznań, 148-189.
Budziszewski J., Tunla K.2000 A Grave o f the Corded Ware Culture Arrowheads Producer in Koniusza, Southern Poland. Revisited, (w;)S. Kadrów (red.), A Turning o f Ages. Jubilee Book Dedicated to Professor Jan Machnik on His 70th Anniversary,Kraków, 101-135.
BUDZISZEWSKI J., WŁODARCZAK P.2010 Kultura pucharów dzwonowatych na Wyżynie Małopolskiej, Kraków.
BUDZISZEWSKI J. I IN.2008 J. Budziszewski, J. Czebreszuk, M. Winiarska-Kabacińska, P. Chachlikowski, Grób społeczności kultury ceramiki sznurowej z Dąbrowy Biskupiej, stan. 21, pow. Inowrocław, woj. kujawsko-pomorskie, (w:) J. Bednarczyki in. (red.), Na pograniczu światów. Studia z pradziejów międzymorza bałtycko-pontyjskiego ofiarowaneProfesorowi Aleksandrowi Kośko w 60. rocznicę urodzin, Poznań, 31-69.
Cervinka J.2003 Poznâmky k roznecování ohné pHrodnimi technikami, „(Re)konstrukce a experiment v archeologii” 4,127-132.
Chodkowski J.1995 (red.), Słownik chemiczny, Warszawa.
Clark J.G.D.1954 Excavations at Star Carr, Cambridge.
Davidson D.S.1947 Fire-Making in Australia, „American Anthropologist” N.S. 4 9 /3 ,426-437.
Feustel R.1973 Technik der Steinzeit. Archäolithicum-Mesolithicum, Weimar.
Van G Ijn A.2008 Toolkits and Technological Choices at the Middle Neolithic Site o f Schipluiden, The Netherlands, (w: ) L. Longo, N. Skakun (red.), „Prehistoric Technology" 40 Years Later: Functional Studies and the Russian Legacy. Proceedings o f the International Congress Verona (Italy), 20-23 April 2005, B.A.R. International Series 1783, Oxford, 217-225.
Gott B.2002 Fire-Making in Tasmania: Absence o f Evidence is Not Evidence o f Absence, „Current Anthropology” 43/4,650-656.
Gradowski M .1976 Tradycja i postęp w metodach niecenia ognia, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” X X IV /1,101-108.
Gumiński W.1989 Gródek Nadbużny. Osada kultury pucharów lejkowatych, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk.
Hâla J.1986 Archaic Methodsfor Lighting Fire in the Carpathian Basin with Special Regard to the Use o f Siliceous Materials,(w:) K.T. Biró (red.), Internationale Konferenz über Silexgewinnung und Steinwerkzeug-RohstoffCharakterisierung im Karpathenbecken. Budapest - Siimeg, 20-22 Mai 1986, Budapest, 323-342.
Harrison H.S.1958 Fire-Making, Fuel, and Lighting, (w:) C. Singer (red.), A History o f Technology, 1 . 1, Oxford, 216-237.
HOFFSTADT J.2005 Siedlungsarchäologie im Alpenvorland VII, Forschungen und Berichte zur Vor- und Frühgeschichte in Baden-Württemberg 90, Stuttgart.
Hough W.1890 AboriginalFire-Making, „American Anthropologist” 3/4, 359-372.
Johansen L., Niekus M .J .L T H ., Stapert D .2005 Twee vuurmakers van vuursteen van het type Rijckholt, „Paleo-aktueel” 14/15 (2002-2003), 16-20.
Johansen L„ Stapert D. 1995 „ Vuur-stenen” in het laat-Paleolithicum, „Paleo-aktueel” 6(1994), 12-15.
Johansen L„ Stapert D. 2001 Vuurmakers uit het laat-Paleolithicum „revisited”, „Paleo-aktueel” 1 2 (2000), 15-19.
Johansen L. i in .2001 L. Johansen, M.J.L.Th. Niekus, D. Stapert, J.R. Veldhuis, Een mogelijke „vuurmaker” uit leek (gr.),„Paleo-aktueel” 12,20-23.
Knarrström B.2001 Flint - A Scanian Hardware, Lund.
Koch E.1990 Ild,„Skalk” 5,16-17.
Kowalczyk J. 1956 Osada kultury pucharów lejkowatych z miejsc. Gródek Nadbużny,pow. Hrubieszów, w świetle badań 1954roku,„Wiadomości Archeologiczne” X X III/1,23-48.
Kowalczyk J. 1957 Badania osady kultury pucharów lejkowatych w Gródku Nadbużnym, pow. Hrubieszów, przeprowadzonew 1955 r., „Wiadomości Archeologiczne” XXIV/1-2, 37-52.
Kowalczyk J. 1958 Prace badawcze w 1957 r. osady pucharów lejkowatych w Gródku Nadbużnym, pow. Hrubieszów, „WiadomościArcheologiczne” XXV/4, 314-321.
Libera J.2001 Krzemienne formy bifacjalne na terenach Polski i zachodniej Ukrainy (od środkowego neolitu do wczesnej epokiżelaza), Lublin.
Nieszery N .1992 Bandkeramische Feuerzeuge, „Archäologisches Korrespondenzblatt” 22,359-376.
Paulsen H.1976 Die vorgeschichtlichen Feuerzeuge in Schleswig-Holstein, „Die Heimat” 8 3 /4 -5 ,108-113.
Pawlik A .2004 An Early Bronze Age Pocket Lighter, (w;) E.A. Walker, F. Wenban-Smith, F. Healy (red.), Lithics in Action. Papersfrom the Conference H ithic Studies in the Year 2000”, Oxford, 149-151.
Perlés С.1977 Préhistoire du feu, Paris - New York - Barcelone - Milan.
Piotrowski M„ Dąbrowski G.2009 Krzesiwa i krzesaki - przyczynek do badań nad krzesaniem ognia w starożytności oraz średniowieczu (na marginesie badań archeologicznych na stan. 22 w Łukawicy, pow. lubaczowski), „Archeologia Polski Środkowowschodniej” 9 (2007), 231-242.
PODKOWIŃSKA Z. 1950 Osada neolityczna na górze Gawroniec w Ćmielowie pow. Opatów, „Wiadomości Archeologiczne” XVII/2-3,95-146.
PODKOWIŃSKA Z. 1952 Prace wykopaliskowe na stanowisku „Gawroniec-Palyga” w Ćmielowie, pow. opatowskim 1950 r., „WiadomościArcheologiczne” X V III/3-4,201-242.
PODKOWIŃSKA Z. 1955 Sprawozdanie z prac wykopaliskowych na górze Gawroniec (Pałyga) w Ćmielowie, pow. opatowski, w 1954 r.,„Sprawozdania Archeologiczne” 1,11-29.
PODKOWIŃSKA Z. 1957 Sprawozdanie z prac wykopaliskowych prowadzonych w 1955 r. w Ćmielowie na stanowisku Gawroniec-Palyga,„Sprawozdania Archeologiczne” III, 24-47.
PODKOWIŃSKA Z. 1962 Village Enéolithiqe de Ćmielów, district Opatów, voïvodie de Kielce, „Archaeologia Polona” IV, 98-110.
Roussel В.2005 La production du feu par percussion de la pierre. Préhistoire, Ethnographie, Expérimentation, Collection:Préhistoires 11, Montagnac.
Seeberger F.1977 Steinzeitliches Feuerschlagen. Ein experimenteller Beitrag zur Archäologie, „Archäologisches Korrespondenzblatt” 7,195-200.
Skertchly S.B.J.1890 On Fire-Making in North Borneo, „The Journal of Anthropological Institute of Great Britain and Ireland” 19,445-452.
Stapert D., Johansen L.1999 Making Fire in the Stone Age: Flint and Pyrite, „Geologie en Mijnbouw” 78,147-164.
Weiner J., Floss H.2004 Eine Schwefelkiesknülle aus dem Aurignacien vom Vogelherd, Baden-Württemberg - Zu den Anfängen derFeuerzeugung im europäischen Paläolithikum, „Archäologische Informationen” 27/1, 51-78.
Winiarska-Kabacińska M. 2007 Przywódca neolityczny z Zielonej. Badania traseologiczne, (w:) W. Dzieduszycki, J. Wrzesiński (red.),Środowisko pośmiertne człowieka, Funeralia Lednickie. Spotkanie 9, Poznań, 169-175.
Winiarska-Kabacińska M. 2008 Functional Analysis as a Tool for the Interpretation o f Mortuary Practices. A Case-Study of the Corded WareCulture Graves at Zielona, Southern Poland, (w:) L. Longo, N. Skakun (red.), „Prehistoric Technology” 40Years Later: Functional Studies and the Russian Legacy Proceedings of the International Congress Verona (Italy),20-23 A pril2005, Oxford, 331-335.
Winiarska-Kabacińska M. 2009 Analiza traseologiczna, (w:) J. Kabaciński, I. Sobkowiak-Tabaka, Materiały do wczesnych pradziejówZachodniej Wielkopolski. Osadnictwo późnopaleolityczne i mezolityczne na stanowisku 7 w Ośnie Lubuskim,Poznań, 61-62.