„Kurhany Jaćwięgów” – kilkadziesiąt lat naukowego mitu

AntanaviCius J.1969 fdomüs senoviniaipapuosalai, „Muziejai ir paminklai” 12, 77-79.

Antoniewicz J. 1961 Badania kurhanów z okresu rzymskiego dokonane w 1957 r. w miejscowości Szwajcaria, pow. Suwałki,„Wiadomości Archeologiczne” X X V II/1,1-26.

Antoniewicz J. 1963 Wyniki badań przeprowadzonych w latach 1958-1960 na cmentarzysku w miejscowości Szwajcaria, pow. Suwałki, „Wiadomości Archeologiczne” X X IX /2,166-192.

Antoniewicz J., Kaczyński M„ Okulicz J. 1956 Sprawozdanie z badań w 1955 r. na cmentarzysku kurhanowym w miejsc. Szwajcaria, pow. Suwałki, „Wiadomości Archeologiczne” X X III/4,308-326.

Antoniewicz J., Kaczyński M„ Okulicz J. 1958 Wyniki badań przeprowadzonych w 1956 r. w miejscowości Szwajcaria, pow. Suwałki, „Wiadomości Archeologiczne” X X V /1,22-57.

Bezzenberger A.1896 Das Gräberfeld bei Rominten, „Sitzungsberichte der Altertumsgesellschaft Prussia” 20 (1895/1896), 35-46.

Bitner-Wróblewska A.2007 Netta. A Balt Cemetery in Northeastern Poland, Monumenta Archaeologica Barbárica XII, Warszawa.

Bliujene A.2006 Watershed between Eastern and Western Lithuania during the Early and Late Migration Period, „ArchaeologiaLituana” 7,123-143.

Bliujus A.1983 Eitulionią Pilkapynas, „Muzieiai ir paminklai” 5,31 -40.

Brather S.2012 'Völker’, 'Stämme und gentes im RGA. Archäologische Interpretationen und ethnische Identitäten, (w: ) H. Beck,D. Geuenich, H. Steuer (red.), Altertumskunde - Wissenschaft - Kulturwissenschaft. Erträge und Perspektivennach 40 Jahren Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände zum Reallexikon derGermanischen Altertumskunde 77, Berlin - Boston, 401-428.

BuJacK G. 1885 Das Gräberfeld zu rothebude, kreis Goldap, „sitzungsberichte der altertumsgesellschaft Prussia” 10 (1883/ 1884), 20–29.

Dulinicz M .2006 Frühe Slawen im Gebiet zwischen unterer Weichsel und Elbe. Eine archäologische Studie, Studien zurSiedlungsgeschichte und Archäologie der Ostseegebiete 7, Neumünster 2006

Egorej Cenko A.A. [ЕгорейченкоАЛ.]2006 Культуры штрихованной керамики, Минск.

Engel С.1939 Das jüngste heidnische Zeitalter in Masuren, „Prussia. Zeitschrift für Heimatkunde und Heimatschutz“ 33,41-57.

Engel M., Iwanicki P., Rzeszotarska -Nowakiewicz A. 2006a „Sudovia in qua Sudovitae”. The New Flypothesis about the Origin ofSudovian Culture, „Archaeologia Lituana”7,184-211.

Engel M., Iwanicki P., Rzeszotarska -Nowakiewicz A. 2006b Sudovia in qua Sudovitae. Nowa hipoteza na temat genezy kultury sudowskiej, „Swiatowit” VI (XLVII)/B(2004-2005), 23-34.

Gebühr M .1998 Fürstengräber. § 4. Römische Kaiserzeit, (w:) Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, t. 10, Berlin -New York2, 185-195.

Godłowski K . 1976 Zagadnienie ciągłości kulturowej i kontynuacji osadniczej na ziemiach polskich w młodszym okresieprzedrzymskim, okresie wpływów rzymskich i wędrówek ludów, „Archeologia Polski” XXI/2, 378-401.

Godłowski K . 2000 Pierwotne siedziby Słowian. Wybór pism pod redakcją Michała Parczewskiego, Kraków.

Griciuvienê E „ Buza Z .2007 Selonia and Selonians according to the Burial Data, (w:) E. Griciuvienê (red.), Sèliai - The Selonians. BalticArcheological Exhibition. Catalogue, Vilnius, 7-109.

Gronau W.1942 Ausgrabungen an der Grenze Ostpreußens, „Germanen-Erbe“ 7,122-127.

Taskanis D . Jaskanis J.1961 Sprawozdanie z badań w 1957 r. na cmentarzysku kurhanowym w miejscowości Osowa, pow. Suwałki,„Wiadomości Archeologiczne” XXVII/1, 27-48.

Jaskanis J. 1961 Wyniki badań przeprowadzonych na cmentarzysku kurhanowym w miejscowości Osowa, pow. Suwałki w latach1958-1959, „Rocznik Białostocki” 1,131-191.

Jaskanis J. 1962 Wyniki badań cmentarzyska kurhanowego we wsi Osowa, pow. Suwałki w latach 1960-1961, „RocznikBiałostocki” III, 233-298.

Jaskanis J. 1974 Badania wykopaliskowe w woj. białostockim przeprowadzone w latach 1969-1971 przez Konserwatora Zabytków Archeologicznych, „Rocznik Białostocki” XII, 403-407.

Jaskanis J. 1976 Kurhany typu rostołckiego (Z badań nad kulturą wschodniopomorsko-mazowiecką z późnego podokresu rzymskiego we wschodniej Polsce), (w:) K. Godłowski (red.), Kultury archeologiczne i strefy kulturowe w EuropieŚrodkowej w okresie wpływów rzymskich, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego CCCCXXII -Prace Archeologiczne 22, Kraków, 215-251.

Jażdżewski K. 1939 O kurhanach nad górną Narwią i hutnikach z przed 17 wieków, „Z Otchłani Wieków” X IV /1 -2 ,1-22.

Jażdżewski K. 1981 Pradzieje Europy Środkowej, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk.

JOVAISA E„ Vaskeviciütê I.2003 Balttj kultüros, (w:) E. Jovaisa, A. Butrimas (red.), Lietuva iki Mindaugo, Vilnius, 59-66.

Kaczyński M .1976 Problem zróżnicowania wewnętrznego „kultury sudowskiej” w późnym podokresie wpływów rzymskich i okresiewędrówek ludów, (w:) K. Godłowski (red.), Kultury archeologiczne i strefy kulturowe w Europie Środkowej wokresie wpływów rzymskich, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego CCCCX X II - PraceArcheologiczne 22, Kraków, 253-289.

Kamiński A. 1953 Jaćwież. Terytorium, ludność, stosunki gospodarcze i społeczne, Łódź.

Kamiński A. 1956 Materiały do bibliografii archeologicznej Jaćwieży od I do X III w., „Materiały Starożytne” 1,193-273.

Kamiński A. 1963 Pograniczepolsko-rusko-jaćwieskie między Biebrzą a Narwią, „Rocznik Białostocki” IV, 7-41.

KazakeviCius V.2000 Selią paminklai Lietuvoje, „Latvijas Archeologija” 20,7-20.

Kolendo J.1998 Świat antyczny i barbarzyńcy. Teksty, zabytki, refleksja nad przeszłością. Tom I, Warszawa.

Kolendo J. 2006 Plemiona Pomorza w starożytności, (w:) W. Nowakowski i in. (red.), Goci i ich sąsiedzi na Pomorzu. Materiałyz konferencji „Goci na Pomorzu Środkowym ’, Koszalin 28-29 października 2005, Koszalin, 17-33.

Kostrzewski J„ Chmielewski W., Jażdżewski K.1965 Pradzieje Polski, Warszawa2.

Kowalczyk - Heyman E.2009 Szurpiły-gród ijego nazwa. Z dziejów granicy litewsko-krzyżackiej, (w:) A. Bitner Wróblewska, G. Iwanowska(red.), Bałtowie i ich sąsiedzi. Marian Kaczyński in memoriam, Seminarium Bałtyjskie II, Warszawa, 545-557.

Kuraszkiewicz W.1955 Domniemany śladJaćwingów na Podlasiu, Studia z filologii polskiej i słowiańskiej 1, Warszawa, 334-348.

Kurnatowska Z.2008 Początki i rozwój państwa, (w:) M. Kobusiewicz (red.), Pradzieje Wielkopolski. Od epoki kamienia do średniowiecza, Poznań, 397-429.

Kvâtkovskaâ А. [Кв я т к о в с к а я A.]1998 Ятвяжские могильники Беларуси (к. X I-X V II ее.), Vilnius.

Lelewel J.1844 Dzieje Litwy i Rusi aż do unii z Polską w Lublinie 1569 zawartej. Wydanie drugie przejrzane i poprawione,Poznań.

Michelbertas M. [М и х е л ь б е р т а с M.]2006 Погребальный обряд селов по данным исследований курганных могильников северо-восточной Литвы, (w:)Pëtijumi sëju senatnë. Rakstu kräjums, Latvijas Nacionälä Vestures Muzeja Raksti 11, Riga, 41-52.

Nalepa J. 1964 Jaćwięgowie. nazwa i lokalizacja, Prace Białostockiego towarzystwa Naukowego 2, Białystok.

Nalepa J. 1967 Polekszanie (Pollexiani) – plemię jaćwięskie u północnych granic Polski,„Rocznik Białostocki” vii, 1966, 7–34.

Nalepa J. 1970 Połekszanie, (w:) Słownik Starożytności Słowiańskich, t. 4, Warszawa, 212–213.

Nalepa J. 1981 w sprawie siedzib Jaćwięgów, „Rocznik Białostocki” Xiv, 117–137.

Nowakowski W. 1995a Od Galindai do Galinditae. Z badań nad pradziejami bałtyjskiego ludu z Pojezierza Mazurskiego, Barbaricum4, Warszawa.

Nowakowski W. 1995b Soudinoi - lud pomiędzy Bałtykiem a Morzem Czarnym, (w:) A. Bursche, M. Mielczarek, W. Nowakowski(red.), Nunc de Suebis dicendum est. Studia archaeologica et histórica Georgio Kolendo ab amicis et discipulisdicata. Studia dedykowane profesorowi Jerzemu Kolendo w 60-lecie urodzin i 40-lecie pracy naukowej,Warszawa, 205-209.

Nowakowski W. 1998 Jaćwięskie cmentarzysko warstwowe (?) w miejscowości Burdyniszki, na Suwalszczyznie, (w:) A. Buko (red.),Studia z dziejów cywilizacji. Studia ofiarowane Profesorowi Jerzemu Gąssowskiemu w pięćdziesiątą rocznicępracy naukowej, Warszawa, 119-123.

Nowakowski W. 2003 Retrospekcja w archeologii: Galindai./Galinditae oraz Soudinoi/Sudavitae w świetle źródeł historycznychi znalezisk archeologicznych, (w:) W. Wróblewski (red.), Studia Galindzkie I, Warszawa, 7-12.

Nowakowski W. 2005 Soudinoi. $2. Archäologisch-historisch, (w:) Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, t. 29, Berlin - NewYork2, 259-261.

Nowakowski W. 2011 Das »Doppelgrab« aus Plociczno bei Suwałki. Ein erster Analyseversuch, „Swiatowit“ VIII (XLIX)/B (2009-2010), 101-118.

Okulicz J.1988 Problem ceramiki typu praskiego w grupie olsztyńskiej kultury zachodniobaltyjskiej (V I-V II w. n.e.),„Pomorania Antiqua” XIII, 103-133.

Okulicz -Kozaryn J.1993 Szurpiły - zespól śladów osadnictwa z czasów od III w. p.n.e. do X III w. n.e., (w:) O. Juskowiak (red.),Przewodnik L X IV Zjazdu Polskiego Towarzystwa Geologicznego na Ziemi Suwalskiej 9-12 września 1993,Warszawa, 139-46.

Otrębski J.1961 W sprawie Jadźwingów, „Problemy. Popularny Miesięcznik Naukowy” XVII, № 3 (180), 220-221.

Parczewski M . 1993 Die Anfänge der früh slawisch en Kultur in Polen, Veröffentlichungen der österreichischen Gesellschaft für Urund Frühgeschichte XVII, Wien 1993.

Parczewski M . 2000 Kultury archeologiczne a teoria wspólnot komunikatywnych, (w:) S. Tabaczyński (red.), Kultury archeologicznea rzeczywistość dziejowa, Polska Akademia Nauk. Komitet Nauk Pra- i Protohistorycznych. Prace IV,Warszawa, 207-213.

Piotrowska D.2009 Jerzy Antoniewicz (1919-1970) w Państwowym Muzeum Archeologicznym: szkic do portretu, (w: ) A. BitnerWróblewska, G. Iwanowska (red.), Bałtowie i ich sąsiedzi. Marian Kaczyński in memoriam, SeminariumBaftyjskie II, Warszawa, 77-124.

Polaschek E.1965 Ptolemaios als Geograph, (w:) Realenzyklopädie der elastischen Altertumswissenschaft, SuppI.Bd. X, Stuttgart,kol. 680-833.

POWIERSKI J. 1975 Sudawowie, (w:) Słownik Starożytności Słowiańskich, t. 5, Warszawa, 469-470.

POWIERSKI J. 2004 Prussica. Artykuły wybrane z lat 1965-1995. Tom 1, Malbork.

Reichert H.2003 Ptolemaeus, (w:) Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, t. 23, Berlin - New York2, 567-597.

Sadauskaitê I.1959 Kairćną ir Seiliuną kapinyną radiniai, „Lietuvos TSR Mokslu Akademijos Darbai” Ser. A 1 (6), 59-70.

Sawicka L.2011 Szurpiły, st. 8 („Mosiężysko”), woj. podlaskie. Badania w latach 2009-2010, „Światowit” VIII (XLIX)/B(2009-2010), 263-268.

Sedov V.V. [С ед о в B.B.] 1964 Курганы ятвягов, „Советская Археология” 1964/4, 36-51.

Sedov V.V. [С ед о в B.B.] 1987 Балты, (w:) В.В. Седов (red.), Финно-угры и болты в эпоху средневековья, Москва, 353-456.

Sedov V.V. [С ед о в B.B.] 1989 Земм ятвягов (племенна дифернциация), (w;) V. Zulkus (red.), Vakarą Baltą archeologija ir istorija,Klaipeda, 50-55.

Sembrzycki J.1891 Ziemie północne i zachodnie kraju żudwińskiego, „Wisla” V, 851-864.

Simniskyté A.2006 Weapon Burial Rite in the 2nd H alf o f the 1st Millennium (with Reference to Bofr Barrow Cemetery), (w;)Pétijumi sëlu senatne. Rakstu kräjums, Latvijas Nacionalä Vestures Muzeja Raksti 11, Riga, 65-76.

Von Stadie K.1919 Gräberfeld bei Gruneiken, Kr. Darkehmen, „Sitzungsberichte der Altertumsgesellschaft Prussia” 23/П (1905-1909), 408-416.

Svetikas E.1983 Aleknonią-Radastą (Alytaus raj.) kapinyno archeologiniai tyrinejimai, „Krastotyra” 16, 84-87.

Szymański P. [Ш и м а н с к и й IX]2008 Курганный могильник судавской культуры в Червоным Дворе возле Голдапа. Итоги исследований2003-2007гг., (w:) О.А. Радюш, К.Н. Скворцов (red.), Древности LjeHmpajibHoü и Восточной Европыэпохи римского влияни и переселния народов, Germania - Sarmatia I, Калининград, 166-179.

Szymański P. [Ш и м а н с к и й Π .], Godzieba P. [Го д зе б а Λ .]2006 Могильник судавской культуры в Червоным Дворе - предварительные результаты исследований в 2003-2005 годах, „Archaeologia Lituana” 7,43-53.

TautaviCius А. [Т а у т а в и ч ю с А.] 1980 Балтские племена на территории Литвы в I тысячел. н.э., (w:) Э.С. Мугуревич (red.), Из древнейшейистории балтских народов (по данным археологии и антропологии), Рига, 80-88.

TautaviCius А. [Т а у т а в и ч ю с А.] 1996 Vidurinis gelezines amżius Lietuvoje (V -IX a.), Vilnius.

Tyszkiewicz J. 1975 Terytorium Jaćwieży w starszej historiografii, Prace Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego 1,Warszawa, 99-207.

Tyszkiewicz J. 2003 Jaćwież wczesnośredniowieczna. Pomiędzy Niemnem, Biebrzą i Gołdapią, czyli przeciw legendom, (w:) M. Nagielski, A. Rachuba, S. Górzyński (red.), Świt pogranicza, Warszawa, 56-65.

Urbańczyk P.1999 Teoria i praktyka badań wykopaliskowych Tadeusza R. Żurowskiego, (w:) Z. Kobyliński, J. Wysocki (red.),Tadeusz Roman Żurowski i konserwatorstwo archeologiczne w PolsceXX wieku, Warszawa, 55-62.

VaitkeviCius V.2005 Interpreting the East Lithuanian Barrow Culture, (w:) V. Lang (red.), Culture and Material Culture. Papersfrom the First Theoretical Seminar of the Baltic Archaeologists (BASE) held at the University of Tartu, Estonia,October 17-19 2003, Interarchaeologia 1, Tartu - Riga - Vilnius, 71-86.

Wenskus R.1978 Boihaemum, (w:) Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, t. 3, Berlin - New York2, 207-208.

Wiśniewski J. 1961 Śladyjaćwieskie kolo Tykocina?, „Problemy. Naukowy Miesięcznik Popularny” XVII, № 9 (186), 662-663.

Wiśniewski J. 1981 Badania nad dziejami osadnictwa ziem dawnej Jaćwieży i jej pogranicza - wyniki i propozycje, „RocznikBiałostocki” XIV, 234-258.

WOŁĄGIEWICZ R.1981 Kultura wielbarska - problemy interpretacji etnicznej, (w:) T. Malinowski (red.), Problemy kultury wielbarskiej,Słupsk, 79-106.

Wróblewski W . 2006a Aschenplätze - the Forgotten Burial Rituals o f the Old Prussians, „Archaeologia Lituana” 7,221-234.

Wróblewski W . 2006b Ziemie pruskie i jaćwieskie w okresie plemiennym (VII/VIII-XII/XIII wieku), (w;) W. Chudziak, S. Moździoch(red.), Stan i potrzeby badań nad wczesnym średniowieczem w Polsce - 15 lat później, Toruń - Wrocław -Warszawa, 285-309.

Wróblewski W., Nowakiewicz T.2003 Ceramika „pruska”i „słowiańska” we wczesnośredniowiecznej Galindii, (w:) M. Dulinicz (red.), Słowianie i ichsąsiedzi we wczesnym średniowieczu, Lublin - Warszawa, 165-181.

Ziemlińska - Odojowa W .1958 Sprawozdanie z badań w 1956 r. na cmentarzysku kurhanowym w miejscowości Żywa Woda, pow. Suwałki,„Wiadomości Archeologiczne” XXV/1-2, 96-106.

Ziemlińska - Odojowa W .1961a Sprawozdanie z badań w roku 1957-1958 na cmentarzysku kurhanowym z okresu rzymskiego w miejscowościŻywa Woda, pow. Suwałki, „Wiadomości Archeologiczne” XX V II/1, 49-57.

Ziemlińska - Odojowa W .1961b Badania wykopaliskowe w 1959 r. na cmentarzysku kurhanowym w miejscowości Żywa Woda, pow. Suwałki,„Rocznik Białostocki” 1,193-222.

Ziemlińska - Odojowa W .1966 Badania w 1962 r. na cmentarzysku z okresu późnorzymskiego w Żywej Wodzie, pow. Suwałki, „RocznikBiałostocki” VI, 1965,229-239.

Zoll-Adamikowa H.1979 Wczesnośredniowieczne cmentarzyska ciałopalne Słowian na terenie Polski. Cz. II: Analiza i wnioski, Wrocław- Warszawa - Kraków - Gdańsk.

Żurowski T. 1958 Sprawozdanie z badań cmentarzysk kurhanowych we wsi Szurpiły pow. Suwałki, „Wiadomości Archeologiczne” X X V /1 ^2, 107-130.

Żurowski T. 1961 Sprawozdanie z badań w 1957 r. cmentarzyska kurhanowego na stanowisku 2 we wsi Szurpiły pow. Suwałki,„Wiadomości Archeologiczne” XXVII/1, 58-81.

Żurowski T. 1963 Cmentarzysko ciałopalne na stanowisku 2 we wsi Szurpiły, pow. Suwałki, na podstawie wykopalisk w latach1958-1960, „Wiadomości Archeologiczne” Χ Χ ΙΧ /3,250-288.

ANNALES... – ioannis Dlugossii annales seu Cronicae incliti regni Poloniae, Liber 3–4, M. Plezia (wyd.),varsaviae 1970.

CHRONICON POLONORUM... – Magistri vincentii Chronicon Polonorum, (w:) a. Bielowski (wyd.), Monumenta Poloniæhistorica – Pomniki dziejowe Polski, t. ii, Lwów 1872.

CHRONICON PRUSSIAE... – Peter von Dusburg, Chronicon terrae Prussiae, (w:) th. hirsch, M. töppen, e. strehlke(wyd.), Scriptores rerum Prussicarum. Die Geschichtsquellen der Preußischen vorzeit bis zumuntergange der ordensherrschaft, t. 1, Leipzig 1861.

GEOGRAPHIAE... – Claudii Ptolemaei Geographiae, Codex urbinas Graecus 82, J. Fischer (wyd.), codices evaticanis selecti Xviiii, Lugduni Batavorum [Leiden] – Lipsiae 1932.

LAVRENT‘EVSKAA LETOPIS’... – Лаврентіевская летопись – i. Древній текст летописи Нестора, (w:) Полное собраниерускихъ лѣтописей, t. i: i.–ii. Лаврентіевская и троицкая лѣтописи, Санктпетербургъ1846.

POWIEŚĆ MINIONYCH LAT... – Powieść minionych lat, przełożył i opracował Franciszek sielicki, Wrocław – Warszawa –Kraków 1999.