Przyczynek do problematyki badawczej fragmentów naczyń ceramicznych znajdowanych na wczesnośredniowiecznych cmentarzyskach szkieletowych Mazowsza

Abstrakt

Cle m niniejszego artykułu jest weryfikacja pojawiających się w literaturze archeologicznej zróżnicowanych poglądów na temat pochodzenia oraz funkcji fragmentów naczyń ceramicznych znajdowanych na wczesnośredniowiecznych cmentarzyskach szkieletowych na Mazowszu1 . Z poniższych rozważań wyłączone zostały znaleziska całych i prawie całych naczyń wczesnośredniowiecznych, których związek z grzebaniem zmarłych lub czczeniem ich pamięci nie podlega dyskusji. Inaczej jest z rozproszonymi ułamkami naczyń, których powody obecności na cmentarzyskach mogą być bardziej zróżnicowane. Drugim problemem, na który chciałbym zwrócić uwagę, jest przydatność fragmentów naczyń do datowania stanowisk i pojedynczych pochówków oraz sposób ich dokumentowania w trakcie badań wykopaliskowych.<br>CERAMIC EVIDENCE FROM EARLY MEDIEVAL INHUMATION CEMETERIES IN MAZOWSZE (CENTRAL-EASTERN POLAND). The author examines various views current in archaeological literature on the origin and role of ceramics recovered from Early Medieval inhumation cemeteries in Mazowsze. He also makes an analysis of the usefulness of this category of evidence in determining site and burial chronology, as well as the methods of on-site documentation of this material. Isolated ceramic fragments turn up at most Early Medieval inhumation cemeteries, either as surface finds, within the humus, or, between and within burials. There is a tendency interpret such finds as the remains of rituals and feasts, associated with burial and commemoration of the dead. When discovered on a same level as a burial pottery fragments are considered to be an element of the grave goods, or at least, as objects which were placed intentionally next to the dead individual. Furthermore, most archaeologists are inclined to view pottery as items to which some special symbolic meaning was attached. Only recently it has been observed that the presence of sherds inside graves may be due to redeposition and should be treated as little more than evidence of the terminus post quem for the sealing of the grave. However, sherds may be a good tool for determining chronological relative differences between individual burials using a dispersal analysis of sherds belonging to individual vessels present at a given cemetery. The author cites examples of how this type of analysis was used at two Early Medieval cemeteries (tgczyno Stare, site 1, TaAsk-Przedbory site 2; district Przasnysz). At the former site it was possible to grasp a chronological relationship between three burials containing sherds from one and the same vessel.