Wyprawy w Góry Srebrne i do Lasu Cedrowego : niektóre aspekty związków wschodniej Anatolii z północną Mezopotamią i Syrią we wczesnym okresie epoki brązu

Abstrakt

Nierównomierny podział surowców mineralnych był głównym motorem kontaktów między Anatolią a Mezopotamią. Dla ubogiej pod względem surowców Mezopotamii, wschodnia Anatolia była atrakcyjnym terenem, zasobnym w źródła metali i niemal nieograniczone w III tys. p.n.e. zasoby leśne. Kontaktom Mezopotamii ze wschodnią Anatolią sprzyjały szlaki lądowe i rzeczne, a także długa, sięgająca okresu późnego paleolitu, tradycja związków między tymi rejonami. Chronologiczną klamrą bezpośrednio spinającą okres wczesnego brązu (WB)1 jest z jednej strony okres kolonii późnouruckich z końca IV tys. p.n.e., a z drugiej strony funkcjonująca na początku II tys. p.n.e. staroasyryjska sieć handlowa. W przeciwieństwie do dobrze udokumentowanych związków Mezopotamii ze wschodnią Anatolią w okresie kolonii uruckich i w okresie kolonii kapadockich, kontakty istniejące w okresie WB są prawie nie postrzegane przez badaczy. Zdaniem niektórych autorów związki między wschodnią Anatolią a Syrią i Mezopotamią w okresie WB prawie nie istnieją.2 Analiza materiału archeologicznego, a także wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych na wyrobach metalowych i ceramice, pokazują jednak inny obraz dotyczący relacji między tymi rejonami. I chociaż nie można mówić o szczególnie intensywnej wymianie w okresie WB, należy podkreślić, że kontakty wschodniej Anatolii z ośrodkami na Południu utrzymywane były przez całe III tys. p.n.e.<br>EXPEDITIONS TO THE SILVER MOUNTAINS AND CEDAR FOREST - SOME ASPECTS OF THE RELATIONS BETWEEN EASTERN ANATOLIA AND NORTH MESOPOTAMIA AND SYRIA IN THE EARLY BRONZE AGE. After the decline of the late Uruk colonies, relations between eastern Anatolia and north Mesopotamia and Syria were maintained through the third millennium B.C. These contacts are the direct predecessors of the ancient Assyrian trade that flourished at the beginning of the second millennium B.C. In the first half of the third millennium B.C. northern Syria was distinguished by a high volume of trade with the Upper Euphrates region. The reserved slip ware and plain simple ware vessels encountered at the sites in the Malatya- Elazig region chronicle these relations in pottery. On the other hand, volute and "loop" pins as well as pins decorated with horizontal grooves are present at north Syrian sites. These metal objects belong to the Transcaucasian and east Anatolian metallurgical tradition. The local Ninive 5 vessels and the seals in Piedmont Style and Djamdet Nasr style found in the Upper Euphrates region (inter alia Norjuntepe, Arslantepe, Korucutepe, Tajkun Mevkii) testify to the relations between eastern Anatolia and north Mespotamia in the early Bronze Age I. The Metallic ware vessels are the key indicator of trade between eastern Anatolia and north Mesopotamia. These luxurious vessels reached the area of eastern Anatolia, inter alia from Khabour region, where the laboratory analyses testify to the existence of "true" group B metallic ware. The Elazig painted ware, which is characteristic of Elazig and Ajvan regions in the early Bronze Age II, is being found at north Mesopotamia sites (Tell Chuera, Tell Chagar Bazar). Important links existed between north Mesopotamia and Karababa region in the early Bronze II. These relations are confirmed by the concentration of Karababa painted ware vessels at north Mesopotamian sites in the late Ninive 5 period (inter alia Tell Gudeda, Tell Knedig, Tell Raqai, Tell Chuera). Textiles, wine, oil were the key goods traded in the third millennium B.C. The main cities of north Syria and the Karababa region were the traditional producers of wine and oil. The oil, probably transported using "Syrian bottles", reached many regions of the Near East, including Anatolia (Kultepe, Arslantepe, Troi).