Oryginalny artykuł naukowy

Początki biskupstwa w Pachoras : katedra Aetiosa

2000, 43, Tom 43, Nr A

Włodzimierz Godlewski

University of Warsaw

University of Warsaw, Faculty of Archaeology

University of Warsaw, emeritus

DOI

Data publikacji

04.01.2000

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

archeologia

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 11 MB

Artykuł

Liczba wyświetleń:45

Liczba pobrań:8

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Biskupstwo w Pachoras jest jedynym biskupstwem na terenie Nubii, które posiada zachowaną listę osób zarządzających prowincją kościelną. Lista została zapisana w absydzie baptysterium katedry faraskiej i wymienia wszystkich biskupów od pierwszego Aetiosa aż do Iesu II, który zmarł około 1175 roku zgodnie z ustaleniami S. Jakobielskiego (JAKOBIELSKI 1972: 160-168). Lista pomija jedynie biskupa Marianosa (1005-1036), który zmarł w Qasr Ibrim (PLUMLEY 1971; KUBIŃSKA 1974: 38-40) oraz ostatnich włodarzy Katedry faraskiej z końca XII, z XIII i pierwszej połowy XIV wieku (GODLEWSKI 1995). Lista biskupów jedynie w pośredni sposób pozwala nam przybliżyć datę założenia biskupstwa. Ustala ją S. Jakobielski (JAKOBIELSKI 1972: 26-30) na koniec lat dwudziestych VII wieku w oparciu o listę biskupów z baptysterium oraz stele fundacyjne Katedry Paulosa, które datują episkopat Paulosa wymienionego na liście jako piątego z kolei biskupa Pachoras pełniącego swoje funkcje w 707 roku, a zapewne również kilka lat już wcześniej.<br>THE BEGINNINGS OF THE BISHOPRIC OF PACHORAS. THE AETIOS CATHEDRAL SUMMARY. The Bishopric of Pachoras was established in the late 20s of the 7th century most probably by the metropolitan bishop of Dongola, after the incorporation of Nobadia by the Kingdom of Makuria. The first bishop of Pachoras Aetios, according to the list of bishops from the baptistery of the Paulos Cathedral, was most probably the founder of the new church at Pachoras, which was identified by K. Michałowski as the First Cathedral, by P.M. Gartkiewicz as the Second Cathedral and now is proposed as the Aetios Cathedral. The Church of Aetios was a medium size five-aisled basilica with a narthex and a tripartite eastern end. The absence of a staircase would suggest that there were no emporas. A mudbrick synthronon filled the apse and the framing of the entrances. The Aetios Cathedral is similar in the plan and the liturgical equipment to the early Dongolan cathedral (EC.1) and the basilica in Qasr Ibrim. Literatura

Bibliografia

ADAMS W. Y. 1965 Architectural Evolution of the Nubian Church, 500-1400 AD, JARCE 4, p. 87-139.

ALTHEIM — STIEHL R. 1992 The sasanian Egypt — some evidence of historical interest, BSAC 32, p. 87-96.

FREND W.H.C. 1969 The Qasr Ibrim Expedition (December 1963 - February 1964), in: Akten des VII. Internationale Kongressus für Christliche Archaeologie, Berlin, p. 531-538.

GARTKIEWICZ P. M. 1980 New Outline of the History of Nubian Church Architekture, BABESCH 55, p. 137-160.

GARTKIEWICZ P. M. 1982.1 Remarks on the Cathedral at Qasr Ibrim, in: Nubian Studies, p. 87-94.

GARTKIEWICZ P. M. 1982.2 An Introduction to the History of Nubian Church Architecture, in: Nubia Christiana, p. 43-105.

GARTKIEWICZ P. M. 1986 Cathedral in Faras in the light of an architectural re-analysis, in: Nubische Studien, p. 245-268.

GARTKIEWICZ P. M. 1990 The Cathedral in Old Dongola and its Antecedents. Warsaw.

GODLEWSKI W. 1979 Faras VI. Les baptisteres nubiens, Warsaw.

GODLEWSKI W. 1990 The Cruciform Church Site in Old Dongola: Sequence of Buildings from Sixth to Eighteenth Centery, Nubica 1-2.

GODLEWSKI W. 1992.1 Some Remarks on the Faras Cathedral and its Painting, JCS 2, p. 99-116.

GODLEWSKI W. 1992.2 La frise de l' abside de la Première Cathedrale de Pachoras (Faras), in: Orbis Aethiopicus, ed. P. Scholz et al., Albstadt, p. 327-356.

GODLEWSKI W. 1992.3 The Early Period of Nubian Art. Middle of6th—Beginningof9th Centuries, Etudes Nubiennes 1, p. 277-305.

GODLEWSKI W. 1995.1 The Bishopric of Pachoras in the 13th and 14th Centuries, Divitae Aegypti, ed. Cacilia Fluck et al., p. 113-118.

GODLEWSKI W. 1995.2 The Paulos Cathedral in Faras (Pachoras) and the Question of Byzantine Influences, in: Byzantine East, Latin West. Art-historical Studies in Honor of Kurt Weitzmann, ed. Doula Mouriki et al., Princeton, p. 235-246.

GODLEWSKI W. 1998 The Role of Dongolese Milieu in the Nubian Church Architecture, Qemelia, p. 127-141.

GODLEWSKI W. 1998 The Rise of Makuria (w druku).

GROSSMANN P. 1971 Zur Datierung der frühen Kirchenanlagen aus Faras, Byzantinische Zeitschrift 64, p. 330-350.

GROSSMANN P. 1973 Eine vergessene fuhchristliche Kirche beim Luxor-Tempel, MDAIK 29, p. 167.

GROSSMANN P. 1982 Mittelalterliche Langhauskuppelkirchen und verwandte Typen in Oberägypten. Eine Studie zum mittelalterlischen Kirchenbau in Ägypten, Glückstadt.

GROSSMANN P. 1990 Typologische Probleme der nubischen Vierstutzenbauten, Coptic Studies, p. 151-159.

GROSSMANN P. 1991 Architectural Elements of Churches: Return Aisle, in: The Coptic Encyclopedia, ed. Aziz S. Atiya, New York, vol.1, p. 218-219.

IWASZKIEWICZ B. 1974 La frise de l'abside de la première Cathedrale de Faras, Orientalia Christiana Periodica 40, II, p. 377-406.

JAKOBIELSKI S. 1972 Faras III. A History of the Bishopric of Pachoras on the Basis of Coptic Inscriptions, Warsaw.

KARKOWSKI J. 1981 Faras V. The Pharaonic Inscriptions from Faras, Warsaw.

KARKOWSKI J. 1986 A Few Remarks on Stone used in Christian Constructions at Faras, in: Nubische Studien, p. 311-318.

KUBIŃSKA J. 1974 Faras IV. Inscriptions grecques chretiénnes, Warsaw.

MACCOULL L.S.B. 1991 Coptic Egypt during the Persian Occupation, the Papyrological Evidence, in: The Oxyrhunchus Papier, J. R. Rea ed., vol. LVIII, London, p. 116-118.

MICHAŁOWSKI K. 1962.1 Faras. Fouilles Polonaises 1961, Warsaw.

MICHAŁOWSKI K. 1962.2 Polish Excavations at Faras, 1961, Kush 10, p. 220-244.

MICHAŁOWSKI K. 1963 Polish Excavations at Faras, Second Season 1961-1962, Kush 11, p. 233-256.

MICHAŁOWSKI K. 1964 Polish Excavations at Faras, 1962-1963, Kush 12, p. 195-207.

MICHAŁOWSKI K. 1965.1 Polish Excavations at Faras, Fourth Season 1963-1964, Kush 13, p. 177-189.

MICHAŁOWSKI K. 1965.2 Faras. Fouilles Polonaises 1962-1963. Warsowie.

MICHAŁOWSKI K. 1966 Faras — Centre artistique de la Nubie Chrétienne, Leiden.

MICHAŁOWSKI K. 1967 Faras. Die Kathedrale aus dem Wüstensand, Zurich, Köln.

MICHAŁOWSKI K. 1972 Faras. Wall Paintings in the Collection of the National Museum in Warsaw, Warsaw.

MONNERET DE VILLARD U. 1925 Le couvents près de Sohag, Milan. MONNERET DE VILLARD U. 1941 Le fortezze cristiane della Nubia, in: Miscellanea Gregoriana, Città del Vaticano, p. 135-143.

PLUMLEY J. M. 1970 Some Examples of Christian Nubian Artfom the Excavations at Qasr Ibrim, KuGN, p. 129-140.

PLUMLEY J. M. 1971 The Stele ofMarianos Bishop of Faras, Bulletin du Musée National de Varsovie 11, fasc. 4, p. 77-84.

SCANLON G. 1970 Excavations at Kasr el Wizz; A Preliminary Report I, JEA 56, p. 29-57.

SCANLON G. 1972 Excavations at Kasr el Wizz; A Preliminary Report II, JEA 58, p. 7-42.

SHINNIE P. L. & SHINNIE M. 1978 Debeira West. A Mediaeval Nubian Town, Warminster.

WELSBY D..A. & DANIELS C. M. 1991 Soba. Archaeological Research at a medieval Capital on the Blue Nile, London.