"Piramida z Luschnitz" czyli egiptomania jako epizod w XIX-wiecznej historii wschodniopruskiej rodziny von Farenheid

Abstrakt

N a terenie województwa warmińsko-mazurskiego, do niedawna suwalskiego, pomiędzy miejscowościami Rapa i Zabin, w miejscu oddalonym o ok. 150 m na południowy wschód od drogi biegnącej ku granicy z Rosją, znajduje się wybudowany w pierwszej połowie XIX wieku grobowiec rodziny Farenheid (Fig. 1, 2). Fakt, iż kaplica grobowa została zwieńczona piramidą, żywo zainteresował dr Zbigniewa Szafrańskiego z Instytutu Archeologii UW, egiptologa zajmującego się również egiptomanią na terenie Polski. Z przekazanymi mi podstawowymi informacjami na temat obiektu udałam się do Zabina i rozpoczęłam zbieranie materiałów dotyczących samej budowli, jak też niezwykle ciekawej historii rodziny Farenheid, jednego z najbogatszych i najbardziej znaczących rodów Prus Wschodnich XIX wieku.1<br>"LUCHNITZ PYRAMID" OR EGYPTOMANIA AS AN EPISODE IN THE 19TH CENTURY HISTORY OF THE FAMILY VON FARENHEID FROM EASTERN PRUSSIA. Between Rapa and Zabin villages, in the former Suwalki province, there still are visible examples of egyptomania, a fascination with ancient Egyptian culture, art and architecture, that reached places so far away from Egypt. "The Luschnitz Pyramid", now called "the Pyramid of Zabin", is a tomb built between 1806 and 1811 for the Farenheids, one of the richest and most prominent families in 19th century Eastern Prussia. As a result of her research, the author of the article learned the whole history of the Farenheids. A few members of the family were very interesting, or even outstanding individuals. Johann Heinrich Friedrich von Farenheid, Friedrich Heinrich Johann and Fritz von Farenheid, a great collector of ancient art, were certainly among them. However, the tomb in Luschnitz was the idea of Friedrich Heinrich Johann, who between 1801 and 1806 traveled across Europe and later visited Northern America. Most probably, he was inspired by one or several similar objects, which already existed in Europe. Especially in 19th century France and England, where a wave of egyptomania first appeared, as a result of Napoleon's Egypt campaign.