Nowo- czy późnobabiloński? : powracający temat w dyskusji nad periodyzacją dziejów Babilonii I tysiąclecia p.n.e.

Abstrakt

Punktem wyjścia dla niniejszych rozważań jest okres, w którym w Babilonie panowała dynastia zapoczątkowana przez Nabopolasara a kończąca się wraz z panowaniem Nabonida, czyli lata 626-539 p.n.e. Za panowania tej dynastii Babilon stał się stolicą ogromnego państwa obejmującego nie tylko większość Mezopotamii ale też Cylicję, Syrię, Palestynę. Czasy świetności Babilonii za Nabopolasara i następców stały się oczywiście przedmiotem wzmożonego zainteresowania badaczy. Zaowocowało to m.in. różniącymi się od siebie propozycjami nazwania omawianego okresu oraz umiejscowienia go w ramach ogólnego systemu periodyzacji dziejów Mezopotamii pierwszego tysiąclecia p.n.e.<br>NEW- OR OLDBABYLONIAN ? RETURNING TOPIC OF THE DISCUSSION ON THE CHRONOLOGY OF BABYLONIA IN THE 1ST MILLENNIUM BC. The period when Babylon was ruled by the dynasty starting with the reign of Nabopolassar and ending with the reign of Nabonidus, i.e. years 626-539 B.C., that is when the city became the capital of the great state comprising not only the majority of Mesopotamia but also Cililie, Syria and Palestine - is the subject of a great interest of many scholars. It resulted in several varying propositions concerning the naming of the discussed period and the placing it within the frames of the general system of periodization of the history of Mesopotamia in the first millennium B.C. The terms: chaldean, neobabylonian, late-babylonian, post-assyrian exist parallelly in scientific literature and the choice of one of them depends on the scientific discipline (history, archaeology, assyriology) and the mother tongue of the writer. The use of different terms for different categories of artefacts (in architecture, ceramics, glyptics) appearing at the same time is very characteristic. The variety and the lack of definite meanings of the terms used in history, assyriology and archaeology of that period are big obstacles in any attempt of scientific research. The diversity between the changes visible in the material culture of the first millennium B.C. and our knowledge on the historical and political changes provokes the attempts to introduce a more detailed division in archaeology, which would reflect the actual state of our knowledge concerning the history of the period in question. Thus, it is not surprising that there have been attempts to constitute in archaeology the period of the reign of Nabopolassar's dynasty as an independent period, although it would be difficult to find a justification for doing so. Archaeology gives evidence of the continuity of the material culture up to the Persian period.