en
Światowit

STYLISTIC CHANGES IN THE POTTERY PRODUCTION OF THE LINEAR POTTERY CULTURE IN THE LOWER ODRA REGION IN THE LIGHT OF MOST RECENT STUDIES

2022, 61, No. 1

Marcin Dziewanowski

Archaeological and Conservation Workshop "Jastrzębiec"

Muzeum Narodowe w Szczecinie

DOI

10.31338/0082-044X.swiatowit.61.8

Publication date

29.12.2023

Publishing model

open access

License type

CC BY 4.0 Int.

Field

Humanities

Discipline

archeology

Language of publication

English

Downloads

PDF 4 MB

Article

Number of views:148

Number of downloads:59

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

This article is the first contribution to a multi-faceted study of the origins of food production in the lower Odra region. Since 2004, the author has conducted microregional surveys to identify Stone Age settlements in the studied region. Later, starting from 2015, a number of settlements of the Band Pottery horizon in the microregion have been investigated (Linear Band Pottery, Stroke-Ornamented Pottery Culture, and Rössen Culture), as well as the roundel at Nowe Objezierze. As of 2018, crucial research is taking place in a central settlement (7/10 ha) of the Linear Pottery Culture (LBK) in Mierzyn 5: PAR 30-04/106, where 20,000 artefacts, 25 homesteads, and 13 identified post house structures were found. The author's recent studies demonstrate the lower Odra region to be crucial for understanding stylistic changes in the Early Neolithic. The results of recent research in the lower Odra region, conducted as microregional studies, provide numerous and valuable assemblages reflecting the overall LBK settlement development in the region. Already in the first phase of the work with ceramic materials, it became clear that there was a need to create a periodisation system that would take into account the specifics of the region and the archaeological material. As a result, it is proposed that the division of Phase II into the Subphases A and B is not sufficient, thus making it necessary to distinguish new units within Phase III. At the same time, the Skoroszowice-type pottery seems to have been used in the lower Odra region. Currently, it is considered very likely that groups of people continued to exist in the Proto- Stroke-Ornamented Pottery Culture Horizon.

Keywords:

Lower Odra,Early Neolithic,in-depth reading,LBK,farmers,pottery,Music-Note Phase

Bibliography

Allard P., Hamon C., Bonnardin S., Cayol N., Chartier M., Coudart A., Dubouloz J., Gomart L., Hachem L., Ilett M., Meunier K., Monchablon C., Thevenet C. 2013, Linear Pottery Domestic Space: Taphonomy, Distribution of Finds and Economy in the Aisne Valley Settlements, (in:) C. Hamon, P. Allard, M. Ilett (eds), The Domestic Space in LBK Settlements, Rahden, 9-28.

Balcer B. 1983, Wytwórczość szlifowanych narzędzi krzemiennych. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź.

Balcer B. 1985, Ślady przemysłu krakowskiego kultury ceramiki wstęgowej rytej na Pomorzu Zachodnim, Archeologia Polski 30 (1), 17-39.

Bostyn F., Arbogast R.-M, Cayol N., Hamon C., Lorin Y., Prodéo F. 2012, Le site d'habitat Blicquy/Villeneuve-Saint-Germain de Pontpoint « le Fond de Rambourg » (Oise) A new Blicqy/Villeneuve-Saint-Germain settlement site at Pontpoint "le Fond de Rambourg" (Oise, France), Gallia Préhistoire 54, 67-189.

https://doi.org/10.3406/galip.2012.2494

Bosquet D., Salavert A., Golitko M. 2010, Signification chronologique des assemblages détritiques rubanés: apports des données anthracologiques, typologiques et stratigraphiques sur trois sites de Hesbaye (province de Liège, Belgique), (in:) I. Théry-Parisot, L. Chabal, S. Costamagno (eds), Taphonomie des résidus organiques brûlés et des structures de combustion en milieu archéologique (actes de la table ronde, 27-29 mai 2008, CePAM), www.palethnologie.ore.

https://doi.org/10.4000/palethnologie.8227

Bosquet D. 2013, Chronological Signification of Linear Pottery Waste Assemblages and Waste Management at the Village Scale: Spatial Analysis of Remicourt "En Bia Flo" II (Liège province, Belgium), (in:) C. Hamon, P. Allard, M. Ilett (eds), The Domestic Space in LBK Settlements, Rahden, 29-42.

Denaire A. 2009, Radiocarbon Dating of the Western European Neolithic: Comparison of the Dates on Bones and Dates on Charcoals, Radiocarbon 51(2), 657-674.

https://doi.org/10.1017/S0033822200056009

Dziewanowski M. 2013, Wyniki badań interwencyjnych na wielokulturowym stanowisku nr 5 (AZP 30-04/106) w Mierzynie, gm. Dobra Szczecińska, (in:) Fudzińska E. (eds), XVIII Sesja Pomorzoznawcza 1 (Od epoki kamienia do okresu rzymskiego), Malbork, 11-28.

Dziewanowski M. 2015, Podsumowanie badań zrealizowanych na terenie Gminy Kołbaskowo w latach 2011-2013. Przyczynek do studiów mikroregionalnych Wzniesień Szczecińskich, (in:) A. Janowski, K. Kowalski, B. Rogalski, S. Słowiński, P. Wojdak (eds), XIX Sesja Pomorzoznawcza 1 (Od epoki kamienia do okresu rzymskiego), Szczecin, 11-30.

Dziewanowski M. 2016, Obiekty kultur postlinearnych z wpływami kultury Rössen na Wzniesieniach Szczecińskich w świetle odkryć z lat 1995-2014, Gdańskie Studia Archeologiczne 5, 9-40.

Dziewanowski M. 2018, Niesformalizowany projekt badań mikroregionalnych na Dolnym Nadodrzu w latach 2011-2017, Raport 13, 7-37.

Dziewanowski M. 2019a, Niesformalizowany projekt badań mikroregionalnych na Dolnym Nadodrzu w latach 2013-2017, (in:) M. Szmyt, P. Chachlikowski, J. Czebreszuk, M. Ignaczak, P. Makarowicz eds), VIR BIMARIS Od kujawskiego matecznika do stepów nadczarnomorskich. Studia z dziejów międzymorza bałtycko-pontyjskiego ofiarowane Profesorowi Aleksandrowi Kośko, Poznań, 243-259.

Dziewanowski M. 2019b, Wytwórczość szlifowanych narzędzi krzemiennych w rejonie Dolnego Nadodrza w neolicie (IV-III tys. przed Chr.). Poznań. Unpublished PHD thesis. Poznań.

Dziewanowski M. 2021a, Zwischen "West" und "Ost" im 6 und 5. Jahrtausend vor Christus, Relicte der Geschichte 30, 44-53.

Dziewanowski M. 2021b, Niesformalizowany projekt badań mikroregionalnych w rejonie Dolnego Nadodrza - wyniki badań w latach 2018- 2019, (in:) J. Woźny, J. Szałkowska-Łoś, J. Łoś (eds), XXII Sesja Pomorzoznawcza. Od epoki kamienia do nowożytności, Bydgoszcz, 234-248.

Fiedorczuk J. 2006, Final Paleolithic Camp Organization as Seen from the Perspective of Lithic Artifacts Refitting, Warszawa.

Galiński T. 1992, Mezolit Pomorza, Szczecin.

Galiński T. 2012, Kultura protoneolityczna na Pomorzu w świetle najnowszych badań w Tanowie, Archeologia Polski 57 (1-2), 79-112.

Galiński T. 2016, Protoneolit. Obozowiska łowieckie ze schyłku okresu atlantyckiego w Tanowie na Pomorzu Zachodnim. Warszawa.

Galiński T. 2022, Siekierka kamienna z Bolkowa nad jeziorem Świdwie. Najstarszy ślad penetracji terenów nad Dolną Odrą przez społeczności wczesnoneolityczne?, Archeologia Polski LXVII, 31-59

https://doi.org/10.23858/APol67.2022.002

Kadrow S. 2020, Faza i styl żeliezowski KCWR w Polsce południowo- wschodniej, (in:) M. Dębiec, T. Saile (eds) A planitiebus uque ad montes. Studia Archaeologica Adreae Pelisiak vitae anno sexagesimo, Rzeszów, 143-153.

Kowalski K. 1998, Wierzchląd, st. 12, gm. Stargard Szczeciński, woj szczecińskie, AZP 33-09/34, Informator Archeologiczny 32, 56-59.

Kowalski K. 2003, Przyczynek do poznania kultury ceramiki wstęgowej rytej w przyodrzańskiej części Pomorza Zachodniego, (in:) T. Galiński, E. Wilgocki (eds), Res et Fontes, Szczecin, 57-68.

Kowalski K. 2007, Dolnoodrzańska enklawa osadnictwa ludności kultury ceramiki wstęgowej rytej w świetle badań archeologicznych w Karwowie, gm. Kołbaskowo, (in:) G. Nawrolska (eds), XV Sesja Pomorzoznawcza, Elbląg, 27-41.

Kulczycka-Leciejewiczowa A. 1979, Pierwsze społeczności rolnicze na ziemiach polskich. Kultury kręgu naddunajskiego, (in:) W. Hensel, T. Wiślański (eds), Prahistoria ziem polskich II, Neolit, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, 19-164.

Kulczycka-Leciejewiczowa A. 1997, Strachów, osiedla neolitycznych rolników na Śląsku, Wrocław.

Lech J. 1989, O rewolucji neolitycznej i krzmieniarstwie. Część 2: Wokół neolityzacji dorzeczy Wisły i Odry, Archeologia Polski 34/1 (1989-1990), 273-345.

Marciniak A., Pyzel J., Krueger M., Lisowski M., Bronk Ramsey Ch., Dunbar E., Barclay A., Bayliss A., Gaydarska B., Whittle A. 2022, A History of the LBK in Central Polish Lowlands, Praehistorische Zeitschrift 97 (2), 1-32.

https://doi.org/10.1515/pz-2022-2041

Nawrolska E. 1976, Badania w Żalęcinie, Informator Archeologiczny 10, 48.

Pavúk J. 1969, Chronologie der Zelezowce Gruppe, Slovenska Archeologia 17 (2), 269-367.

Pyzel J. 2010, Historia osadnictwa społeczności kultury ceramiki wstęgowej rytej na Kujawach, Gdańsk.

Pyzel J. 2021, On the Bandkeramik on the Lower Vistula River, Sprawozdania Archeologiczne 73 (1), 203-219.

https://doi.org/10.23858/SA/73.2021.1.2545

Rück O. 2013, From Yard to House Row: The Bandkeramik Village - Layouts in Rows and Feature-Free Areas Provide a New View on Settlement Structure, (in:) C. Hamon, P. Allard, M. Ilett (eds), The Domestic Space in LBK Settlements, Rahden, 201-230.

Słowiński S. 1991, Osada ludności kultury ceramiki wstęgowej rytej, Materiały Zachodniopomorskie XXXVII, 7-17.

Wąs M. 2005, Technologia krzemieniarstwa kultury janisławickiej, Łódź.

Wąs M. 2012, "Janisławickie" i "wstęgowe" koncepcje rdzeniowania wiórowego. Próba konfrontacji technologicznej, Acta Universitatis Lodziensis, Folia Archeologica 28, 5-25.

https://doi.org/10.18778/0208-6034.28.01

Wiślański T. 1974, Kultura ceramiki wstęgowej rytej na ziemi pyrzyckiej, Studia Archaeologica Pomoranica, Koszalin, 53-77.

Wojciechowski W. 1978, Wyniki badań wykopaliskowych osady wczesnoneolitycznej na stan. 1 w Skoroszowicach, m. Strzelin, woj. Wrocław, Sprawozdania Archeologiczne XXX, 9-20.

Similar publications