Krzemienne groty strzał jako przykład wyznacznika początków epoki brązu na stanowisku 1 w Suchaczu, gm. Tolkmicko, woj. warmińsko-mazurskie
2011, 50, Tom 50, Nr B
DOI
Publication date
Publishing model
License type
Field
Discipline
Language of publication
Downloads
PDF 1 MB
Number of views:37
Number of downloads:6
Crossref citations:0
Altmetric score:0
Abstract
ite 1 in Suchacz, known as a settlement of the Rzucewo Culture, was excavated in the 1930s (EHRLICH 1934; 1936) and in the first hall of the 1980s (M a z u r o w sk i 1987). The entire assemblage of finds from these excavations has never undergone a comprehensive analysis; it was only related in an arbitrary way to the Rzucewo Culture. Such an assessment corresponded to the stratigraphy of the site. It was hard to interpret in an unequivocal manner and it rendered establishing of the relative chronology of the site difficult. A similar stratigraphic situation was also noticed in the course ofpre-1945 excavations of the settlement in Rzucewo. As a consequence, it led to an identification of the syncretistic Rzucewo Culture (cf. ŻUREK 1954). However, a recent stratigraphic analysis of the eponymous settlement revealed the existence of non-contemporary setdement levels, related to several cultural units (cf. K r ó l, Sc h il d 2009). The stratigraphic situation at Suchacz was not favourable for drawing similar conclusions. Only the most numerous category of portable finds (pottery and flint artefacts) may offer a basis for establishing the relative chronology of this site. Among these finds there are 7 flint arrowheads (Fig. 1:1-7), which were found in the cultural layer during the excavations in the 1980s. These arrowheads indicate the Early Bronze Age period of occupancy of the settlement. The mentioned arrowheads are local products, made from locally available erratic flint. Their present morphology is an effect of reduction which originated in result of repairing damages before the artefacts were eventually worn out. Furthermore, morphological traits of these points combine elements which are characteristic for arrowheads found in inventories of Late Neolithic and Early Bronze Age cultures, with a preponderance of the latter traits. The concept of the shape of a majority of analysed blades is a derívate of the “Bell Beaker” impact (the Iwno Culture). Therefore, they belong to an intercultural arrowheads type of similar morphology, found in different taxonomic units of the Early Bronze Age, resulting from direct or indirect effects of the Bell Beaker Culture.
Bibliography
Bagińska J.1997 Groby kultury mierzanowickiej na Grzędzie Sokolskiej, „Sprawozdania Archeologiczne” XLIX, 191-206.
Balcer B.1983 Wytwórczość narzędzi krzemiennych w neolicie ziem Polski, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk - Łódź.
Bargiel B.2009 Z problematyki występowania grodków krzemiennych na przykładzie znaleziska z Mydlowa, pow. opatowski,woj. świętokrzyskie, (w:) H. Taras, A. Zakościelna (red.), Hereditas praeteriti. Additamenta archaeologica ethistórica dedicata Joanni Gurba Octogésimo Anno Nascendi, Lublin, 195-208.
Borkowski W. 1987 Neolithic and Early Bronze Age Heart-Shaped Arrow-Headsfrom the Little Poland Upland, (w:) New in StoneAge Archaeology, Archaeologia Interregionalis 8, Warsaw - Cracow, 147-181.
Borkowski W. 2002 Grodki z krzemienia świeciechowskiego w kulturze złockiej, (w:) B. Matraszek, S. Sałaciński (red.), Krzemieńświeciechowski w pradziejach. Materiały z konferencji w Ryni, 22-24.05.2000, Studia nad gospodarką surowcami krzemiennymi w pradziejach 4, Warszawa, 267-278.
Borkowski W. 2008 Grodki strzał wykonane z krzemienia czekoladowego z terenów Mazowsza i Podlasia, (w:) W. Borkowski i in.(red.), Krzemień czekoladowy w pradziejach. Materiały z konferencji w Orońsku, 8-10.10.2003, Studia nadgospodarką surowcami krzemiennymi w pradziejach 7, Warszawa - Lublin, 333-345.
Borkowski W., Kowalewski M .1997 Krzemienne groty strzał z epoki brązu z terenów Mazowsza i Podlasia, (w:) J. Lech i D. Piotrowska (red.),Z badań nad krzemieniarstwem epoki brązu i wczesnej epoki żelaza. Materiały sympozjum zorganizowanegow Warszawie 20-22października 1994 r., Polska Akademia Nauk. Komitet Nauk Pra- i Protohistorycznych. Prace II, Warszawa, 205-214.
BUDZISZEWSKlJ. I IN.2008 J. Budziszewski, J. Czebreszuk, M. Winiarska-Kabacińska, P. Chachlikowski, Grób społeczności kulturyceramiki sznurowej z Dąbrowy Biskupiej, stan. 21, pow. Inowrocław, woj. kujawsko-pomorskie, (w;) J. Bednarczyk i in. (red.), Na pograniczu światów. Studia z pradziejów międzymorza bałtycko-pontyjskiego ofiarowaneProfesorowi Aleksandrowi Kośko w 60. rocznicę urodzin, Poznań, 31-69.
Budziszewski J., Włodarczak P„2010 Kultura pucharów dzwonowatych na Wyżynie Małopolskiej, Kraków.
Chachlikowski P.1989 Technokompleks kamieniarstwa społeczności kultury iwieńskiej z Rybin, gm. Topólka, woj. włocławskie,stanowisko 14, (aneks II w:) M a k a r o w ic z 1989, 52-64.
Dmochowski P.2006 A New Classification o f Erratic Flint from Western Poland, (w:) A. Wiśniewski, T. Płonka, J.M. Burdukiewicz(red.), The Stone: Technique and Technology, Wrocław, 217-226.
Ehrlich В. 1934 Ein jungsteinzeitliches D orf der Schnurkeramiker in Succase, Kr. Elbing, „Altschlesien” 5, 60-69.
Ehrlich В. 1936 Succase. Eine Siedlung der jungsteinzeitlichen Schnurkeramiker im Kreise Elbing, „Elbinger Jahrbuch” 12/13,43-98.
Fischer A .1989 Hunting with Flint-Tipped Arrows: Results and Experiencesfrom Practical Experiments, (w:) C. Bonsai (red.),The Mesolithic in Europe. Papers Presented at the Third International Symposium, Edinburgh 1985,Edinburgh, 29-39.
Gardawski A.1959 Plemiona kultury trzcinieckiej w Polsce, „Materiały Starożytne” V, 7-189.
Januszek K .2012 Materiały krzemienne nawiązujące do wyrobów z późnego paleolitu z Suchacza, stan. 1, woj. warmińsko--mazurskie, „Światowit” VII (XLVIII)/B (2006-2008), 67-71.
Kadrów S., Peska J„ Vitola P.2000 Siedlung des Epischnurkeramischen Karpatenländischen Kulturkreises in Präslavice in Mähren, (w:) S. Kadrów(red.), A Turning o f Ages. Im Wandel der Zeiten. Jubilee Book Dedicated to Professor Jan Machnik on His 70thAnniversary, Kraków, 301-312.
Kopacz J.2001 Początki epoki brązu w strefie karpackiej w świetle materiałów kamiennych, Kraków.
Król D., Schild R.2009 Elementy stratygrafii zespołu osadniczego z epoki kamienia w Rzucewie, gmina Puck, stanowisko 1, (w:)M. Fudziński, H. Paner (red.), Aktualneprobłemy epoki kamienia na Pomorzu, Gdańsk, 261 -267.
Machnik J., Pilch A.1997 Zaskakujące odkrycie zabytków kułtury środkowodnieprzańskiej w Młodowie-Zakąciu koło Lubaczowa, w woj. przemyskim, „Sprawozdania Archeologiczne” XLIX, 143-170.
Makarowicz P. 1989 Osada kultury iwieńskiej w Rybinach, woj. włocławskie, stanowisko 14, Inowrocław.
Makarowicz P. 2010 Trzciniecki krąg kulturowy - wspólnota pogranicza Wschodu i Zachodu Europy, Poznań.
Mazurowski R.F.1987 Nowe badania nad osadnictwem ludności kultury rzucewskiej w Buchaczu, woj. elbląskie, w latach 1980-1983,(w;) A. Pawłowski (red.), Badania archeologiczne w woj. elbląskim w latach 1980-83, Malbork, 141-163.
Whittaker J.C.1994 Flintknapping. Making and Understanding Stone Tools, Austin.
Żurek J.1954 Osada z młodszej epoki kamiennej w Rzucewie, pow. wejherowski i kultura rzucewska, „Fontes ArchaeologiciPosnanienses” IV (1953), 1-42.