Abstract

Jak pokazuje dotychczasowa bogata literatura naukowa dotycząca życia duchowego Prasłowian, jedną z przyczyn różnicy poglądów jest brak jednoznacznej klasyfikacji badanych zjawisk. Trudno uchwytna granica między różnymi płaszczyznami życia duchowego sprawia, że jedni badacze traktują je całościowo jako jeden ciąg zjawisk kulturowych, do których włączają także życie religijne (np. O.N. Trubaczow), inni wyodrębniają wierzenia i domniemaną mitologię w jedną grupę zagadnień, których wewnętrzny podział ma znaczenie drugorzędne (np. A. Brückner, S. Urbańczyk, A. Gieysztor), są wreszcie i tacy, którzy widzą istotną różnicę między w jakiejś mierze zazębiającymi się takimi płaszczyznami życia duchowego, jak magia, demonologia i religia (np. H. Łowniariski). U podłoża różnic w podejściu do tych zagadnień leży oczywiście nie stosunek badacza do chrześcijaństwa, co zarzucił mi, gdy zająłem taką właśnie postawę badawczą. O.N. Trubaczow1, lecz charakter przedmiotu badań. I to nie tylko samej istoty różnych płaszczyzn życia duchowego, lecz także, i w tym wypadku jest to najistotniejsze, możliwości poznania podmiotu tych przeżyć, mianowicie etnosu prasłowiańskiego, co przeniesione na grunt badań językoznawczych znaczy - języka prasłowiańskiego